Արդեօք դասական հայ գրականութիւնը պէ՞տք է վերածուի իր երկու լեզուաճիւղերուն միջեւ՝ Թումանեանը՝ արեւմտահայերէնի, Պարոնեանը՝ արեւելահայերէնի, որպէսզի իւրաքանչիւր հայ մանուկ կարենայ կարդալ ամէն մէկ հայ հեղինակ՝ առանց լեզուական խոչընդոտի հանդիպելու։ Թէ՞ միւս լեզուաճիւղով կարդալը ինքնին այն միջոցն է, որով մանուկները կը ծանօթանան իրենց գրական ժառանգութեան երկու տարբերակներուն եւ զանոնք տարբերակող նրբերանգներուն՝ կամուրջ մը, զոր փոխադրութիւնը աննկատ կերպով կրնայ վերացնել։

Այս հարցին Վլումը (Vlume) առանձինը չի կրնար պատասխանել։ Ընթերցողները, ծնողներն ու կրթական մշակները, որոնք կը ծանօթացնեն գիրքերը երեխաներուն, անոնք են, որոնց դատողութիւնը հոս կարեւոր է, եւ այս յօդուածին վերջաւորութեան մենք կը խնդրենք իրենց կարծիքը։ Սակայն, նախքան հարցախոյզը, հարցը կ’արժէ արդարացիօրէն քննել երկու կողմերէն ալ, ինչ որ այս յօդուածին մնացեալ մասը կը փորձէ ընել:

Ի՞նչ կը հասկնանք «Վերածում» ըսելով

Ուղղագրութեան փոփոխութիւնը՝ դասականի եւ արդիի միջեւ, պէտք է առանձին քննարկուի, բայց այս պարագային մեր հարցումը անոր մասին չէ։ Փոխադրութիւն ըսելով կը հասկնանք գործի մը վերածումը գրական հայերէնի մէկ ճիւղէն միւսին՝ արեւելահայերէնէ արեւմտահայերէնի կամ հակառակը, միեւնոյն ատեն անաղարտ պահելով բնագիրը, կառոյցը եւ հնարաւորինս՝ հեղինակային յատկանիշները, միշտ առաջնային դասելով երեխային հասանելիութիւնը։ Ասիկա կրնայ տարբեր ձեւեր ունենալ՝ ամբողջական վերաշարադրանքներէն մինչեւ զուգահեռ էջերով հրատարակութիւններ կամ թուային փոխանջատիչներ (digital toggles)։ Մեր ուշադրութեան կեդրոնը մանկական գրականութիւնն է, ուր հասանելիութեան վտանգները ամենաբարձրն են։

Վերածելու ի նպաստ պատճառներ

Փոխադրութեան ի նպաստ գլխաւոր պատճառաբանութիւնը հասանելիութիւնն է։ Հսկայ Սփիւռքի մանուկներու էական զանգուածին համար հայերէնը արդէն իսկ երկրորդ կամ երրորդ լեզու է, եւ անծանօթ լեզուաճիւղի մը յաւելեալ շերտը կրնայ սիրելի դասական մը վերածել ծածկագիր վերծանելու վարժութեան։ Հիւմորը, կշռոյթը եւ յուզական անմիջականութիւնը՝ ճիշդ այն բաները, որոնք գիրք մը անմոռանալի կը դարձնեն, առաջին բաներն են, որոնք կը տուժեն, երբ երիտասարդ ընթերցողը կը ճգնի դեռ բառապաշարը վերլուծել։ Ծանօթ լեզուաճիւղով կարդալու պարագային, Պարոնեանի սուր երգիծանքը կ’ընկալուի անմիջապէս։

Մտահոգութիւնը մանուկներէն անդին կ’երթայ։ Երբ ժամանակակից ընթերցողը՝ ըլլա՛յ ուսանող, թէ բարձր արհեստագիտութեան ոլորտի մասնագէտ, կը հրաժարի Մուրացան կամ Օտեան կարդալէ լոկ այն պատճառով, որ լեզուական ճիւղը իրեն օտար կը թուի: Ուրեմն բան մը պակաս է։ Եթէ դասական հեղինակները հասանելի մնան միայն իրենց սկզբնական լեզուաճիւղով, անոնք կը վտանգուին շուտով վերածուելու միայն մասնագէտներու ուսումնասիրութեան առարկայի. ուսումնասիրուած, ուսումնասիրուող բայց չընթերցուած, չընթերցուող ներկայ մատղաշ սերունդին ու գալիքի հանրութեան կողմէ։ Ըստ այս տեսակէտին, փոխադրութիւնը այն միջոցն է, որով գրական ժառանգութիւնը կրնայ ապրիլ սերունդներուն մէջ։

Եղածը պահելու ի նպաստ պատճառներ

Վերածելու հակա-պատճառաբանութիւնը այն է, որ միւս լեզուաճիւղով կարդալը ինքնին մաս կը կազմէ այն գործընթացին, որով մանուկները կը ճանչնան միւս տարբերակը։ Հանդիպումը վերացնելը կը վերացնէ իւրացումը: Մանուկ մը, որ Թումանեան կը կարդայ արեւմտահայերէնով՝ ջանք գործադրելով, ծնողի կամ ուսուցիչի մը կողքին՝ պարզապէս պատմութիւն մը չէ, որ կը կարդայ: Անոնք կամուրջ մը կը կառուցեն դէպի իրենց գրական աւանդոյթի միւս կէսը:

Գոյութիւն ունի նաեւ ձայնի հարցը: Լեզուն միայն տեղեկութիւն չէ, այլ ան կը կրէ հեղինակին հոգեբանութիւնը, անոր շունչը, ժամանակաշրջանին համն ու հոտը: Թումանեանը արեւելահայերէնով կարդալը կը կրէ այն, ինչ կրնանք կոչել անոր «լոռուայ շունչը»՝ տեղայնական հիւսուածք մը, որ մօտիկ տարբերակի թարգմանութիւնը հակուած է հարթելու: Արեւելահայերէնն ու արեւմտահայերէնը բաւականաչափ մօտ են իրարու. անոնց միջեւ փոխադրութիւնը խաբուսիկ կերպով պարզ կը թուի, բայց կշռոյթն ու տեղայնական ձայնը յաճախ առաջին զոհերն են: Եւ կայ նաեւ գործնական մտահոգութիւն. հայկական հրատարակչութիւնը կը գործէ փոքր ծաւալով, եւ զուգահեռ հրատարակութիւններու արտադրութիւնը կը վտանգէ պառակտել առանց այն ալ սահմանափակ ընթերցողներու բազմութիւնը:

Ի՞նչ կ’ընեն նման պարագաներ ունեցող այլ ժողովուրդներ

Հայերէնը միակ լեզուն չէ, որ ունի գրական երկու ճիւղեր, այլ ժողովուրդներ տարբեր լուծումներու յանգած են: Փորթուկալերէնը օրինակ մը ունի: Եւրոպական եւ պրազիլական փորթուկալերէնները երկուքն ալ լիարժէք գրական չափորոշիչներ են, երկուքն ալ կը դասաւանդուին ու աշխոյժ կերպով կը հրատարակուին: Անոնց միջեւ փոխադրութիւնը սովորական երեւոյթ է. յատկապէս մանկական գիրքերը յաճախ առանձին կը տեղայնացուին իւրաքանչիւր շուկայի համար, իսկ օտար գործեր լոյս կը տեսնեն Ատլանտեանի երկու ափերուն համար ակնյայտօրէն տարբեր հրատարակութիւններով: Թէ արդեօք այս անհրաժեշտութի՞ւն է, թէ՞ չափազանցութիւն, կը մնայ աշխոյժ բանավէճի առարկայ, նոյնիսկ փորթուկալացի կրթական մշակներու միջեւ:

Նորվեկերէնը կու տայ հակառակ պատասխանը: Անոր երկու գրական տարբերակները՝ Պոքմոլը (Bokmål) եւ Նինորսքը (Nynorsk), յառաջ եկած են տասնիններորդ դարուն՝ Դանիայէն անկախանալէ ետք. Պոքմոլը՝ դանիերէնի աստիճանական նորվեկացման միջոցով, որ կ’արտացոլէ քաղաքային արեւելեան խօսուածքը: Նինորսքը կառուցուած է գիւղական արեւմտեան բարբառներէն՝ պահպանելու համար այն ձայնը, զոր քաղաքային չափորոշիչը չէր կրեր: Երկուքն ալ կը մնան լիարժէք գրական լեզուներ, կը դասաւանդուին դպրոցներուն մէջ եւ կը հրատարակուին երեխաներու համար: Անոնց միջեւ փոխադրութիւնը ընդունուած սովորութիւն չէ: Իւրաքանչիւրը կը ներկայացնէ տարբեր Նորվեկիա մը՝ քաղաքային/արեւելեան ընդդէմ գիւղական/արեւմտեանի. եւ զանոնք մէկ միասնական ձեւի մէջ ձուլելը պիտի ջնջէր այդ ձայներէն մէկը:

Ինչո՞ւ հայերէնը իւրայատուկ վիճակ մը ունի

Ոչ մէկ օրինակ ամբողջութեամբ կը համապատասխանէ մեզի: Փորթուկալերէն կը խօսին քանի մը հարիւր միլիոն մարդիկ: Նորվեկերէնի երկու չափորոշիչները կը գոյատեւեն մէկ երկրի մէջ, աջակցութիւն ստանալով դպրոցական համակարգէ մը, որ կ’երաշխաւորէ, որ իւրաքանչիւր ընթերցող հանդիպի երկուքին ալ: Հայերէնի ընթերցողներու զանգուածը աւելի փոքր է երկու ճիւղերուն համար ալ, աւելի ցրուած, եւ ձեւաւորուած հսկայ Սփիւռք մը, որուն յարաբերութիւնը լեզուին հետ արդէն իսկ խոչընդոտներու դիմաց է:

Կայ նաեւ շերտ մը, որ զուգահեռներէն ոչ մէկը կ’արտացոլէ: Փորթուկալերէնը փակեց իր անդրատլանտեան ուղղագրական բացի մեծ մասը 1990-ի Ուղղագրական Համաձայնագրով: Նորվեկերէնի երկու չափորոշիչները կը կիսեն մէկ ուղղագրական համակարգ: Հայերէնը այդպէս չէ: Դասական ուղղագրութեան՝ որ կը գործածուի արեւմտահայերէնի մէջ եւ Արդի ուղղագրութեան միջեւ եղած բացը, տեսողական պատնէշ մըն է, որ կ’աւելնայ լեզուաճիւղերու միջեւ եղած բառապաշարային եւ քերականական տարբերութիւններուն վրայ: Գործնականին մէջ, գործի մը վերածումը լեզուաճիւղերու միջեւ յաճախ այնքան ուղղագրական փոխակերպումի հարց է, որքան՝ լեզուական փոխադրութեան: Ասիկա անջատ խօսակցութիւն մըն է այն հարցէն, զոր այս հարցախոյզը կ’ուղղէ: Սակայն մտմտալ կու տայ, թէ ինչո՞ւ հայերէնի հարցին կարելի չէ պատասխանել՝ մատնացոյց ընելով ուրիշի մը լուծումը:

Մենք ունինք նաեւ գործիքներ, զորս նախորդ սերունդները չունէին. թուային հրատարակութիւնները կրնան առաջարկել փոխանջատիչներ, բացատրութիւններ եւ զուգահեռ դիտումներ, զորս տպագիրը երբեք թոյլ չէր տար: Որոշումը միայն այն մասին չէ, թէ ի՞նչ պէտք է հրատարակել, այլ նաեւ այն մասին, թէ ընթերցանութեան փորձառութիւնը ինքնին ինչպէ՞ս կրնայ ըլլալ այժմ:

Խօսքը ձերն է

Մենք կ’ուզենք լսել ծնողները, կրթական մշակներն ու ընթերցողները, որոնք հայ գրականութիւնը կը փոխանցեն երեխաներուն, ոչ միայն դասագիրքերով, այլ անկէ անդին՝ գիրքեր տալով անոնց ձեռքը:

Պիտի կիսենք արդիւնքներն ու հետագայ որոշումները ձեզի հետ:

«Մեր Երկիր Մոլորակը» շարքը երեխաները կը հրաւիրէ բացայայտելու մոլորակային գաղտնիքներ՝ մոլորակներէն, լեռներէն եւ ովկիանոսներէն մինչեւ անապատներն ու հրաբուխները: Իւրաքանչիւր գիրք կը փոխանցէ, թէ ինչպէս բնական ուժեր կը ձեւաւորեն Երկիրը եւ ինչպէս բոլոր տարրերը իրարու կապուած են: Գունագեղ նկարազարդումներու, պարզ բացատրութիւններու եւ հետաքրքրական վարժութիւններու միջոցով երեխաները կ՚ուսումնասիրեն աշխարհագրութիւնը, երկրաբանութիւնը եւ բնութեան գեղեցկութիւնը՝ միաժամանակ զարգացնելով միջավայրի նկատմամբ գիտական ​​հետաքրքրութիւն եւ բնապահպանական մտածողութիւն:

Հիմնական Տեղեկութիւններ

Տարիքային Խումբ՝ 11+ տարեկան

Ժանր՝

• Ոչ գեղարուեստական

• Երկիր մոլորակ (JNF051080)

• Բնապահպանման գիտութիւն (JNF051100)

Կառուցուածքային Տուեալներ՝

• Էջերու միջին թիւը՝ 24

• Էջի վրայ բառերու միջին թիւը՝ 50

Կրթական Բնութագիր

Շարքը երեխաներուն կ’օգնէ «Երկրին աչքերով» դիտել եւ հասկնալ՝ ջուրերու ուղին, լեռներու ձեւաւորումը եւ բնական համակարգերու ներքին կապերը։ Կը զարգացնէ երեխաներուն դիտարկելու կարողութիւնը, բնապահպանական մտածողութիւնը եւ գիտական հետաքրքրասիրութիւնը՝ օգնելով նկատել բնութեան օրինաչափութիւնները եւ գնահատել Երկրի գեղեցկութիւնն ու բազմազանութիւնը:

1. Երկրի ձեւաւորում եւ ընթացք
   Կ՚ըմբռնեն, թէ ինչպէս ստեղծուած են ու կը վերափոխուին ցամաքամասերը, ծովերը, լեռները եւ գետերը:

2. Շրջապատի կառավարում
   Կ՚անդրադառնան մեր մոլորակին պաշտպանութեան եւ հոգատարութեան կարեւորութեան։

3. Գիտական ​​հետազօտութիւն
   Հարցումներ կ՚ընեն բնական երեւոյթներու մասին եւ կը փնտռեն փաստերու վրայ հիմնուած բացատրութիւններ։

4. Համակարգային մտածողութիւն
   Կը նկատեն բնական տարրերու եւ շրջապատի փոխյարաբերութեանց միջեւ օրինաչափութիւնները եւ կապերը։

5. Գնահատանք եւ զարմանք
   Իրենց մէջ կը յառաջանայ յարգանք, հիացում եւ հետաքրքրութիւն Երկրի գեղեցկութեան եւ բազմազանութեան նկատմամբ:

Շարքին Գիրքերը

Բնաւ խորհա՞ծ էք, թէ ինչպէ՜ս պիտի ըլլար, եթէ Երկիր մոլորակը կարենար խօսիլ ձեզի հետ։ Այս գիրքին մէջ՝ ան կը խօսի՛։ Երկիրը ձեզ կ’առաջնորդէ ճամբորդութեան մը՝ իր շերտերուն, ովկիանոսներուն, իր անտեսանելի «հագուստին» ընդմէջէն, եւ կը հասնի մինչեւ Արեգակնային Համակարգ։ Ճամբուն ընթացքին, ան ձեզի հարցումներ կ’ուղղէ, կը մղէ ձեզ մտածելու եւ կը բաժնեկցի գաղտնիքներ, որոնց մասին մարդիկ շատ անգամ երբեք չեն խորհիր իսկ։ Աւարտին, դուք բոլորովին նոր ձեւով պիտի տեսնէք այն մոլորակը, որուն վրայ կ’ապրիք։

Կարդալ

Երկրի ցամաքային տարածութիւնը բաժնուած է եօթը ցամաքամասերու, որոնցմէ իւրաքանչիւրը ունի իր սեփական կլիման, վայրի բնութիւնն ու պատմութիւնը։ Այս գիրքը կը ճամբորդէ անոնց բոլորին մէջէն՝ Ասիոյ Մետաքսի ճամբայէն եւ Ամազոնի անտառներէն մինչեւ Անթարքթիքայի փինկուիններու գաղութները եւ Եւրոպայի հեքիաթային ամրոցները՝ բացայայտելով, թէ ի՛նչն է որ ամէն մէկը եզակի կը դարձնէ, եւ թէ ինչպէ՛ս երկրաշարժները, հրաբուխներն ու սառցադաշտերը կը շարունակեն վերակերտել զանոնք այսօր։ Ճամբուն ընթացքին, այս բոլորը մեզ ետ կը տանին 300 միլիոն տարի առաջ՝ դէպի Փանճէա (Pangaea), երբ բոլոր ցամաքամասերը մէկ ամբողջութիւն էին։

Կարդալ

Ծածկելով Երկրի մակերեսին 70 առ հարիւրը՝ ովկիանոսներն ու ծովերը կը պահեն մոլորակին ամենէն արտասովոր գաղտնիքները. խորհրդաւոր Պերմուտեան Եռանկիւնիէն մինչեւ գոյնզգոյն մարճանեայ ժայռերը, Հարաւային Ովկիանոսին մէջ սահող սառցալեռներէն մինչեւ Երկրի ամենախորունկ կէտը, ուր հասնելով նոյնիսկ Էվերեստ լեռը պիտի անյայտանար ջուրին տակ։ Սակայն այս կապոյտ աշխարհը, որ կ’արտադրէ մեր շնչած թթուածինին աւելի քան կէսը եւ կը կարգաւորէ մեր կլիման, այսօր վտանգուած է։ Այս գիրքը կը քննէ, թէ ի՛նչն է որ ովկիանոսները այդքան կենսական կը դարձնէ, եւ թէ ինչո՛ւ զանոնք պաշտպանելը էական է։

Կարդալ

Լեռները Երկրի ողնաշարն են. անոնք կերտուած են միլիոնաւոր տարիներու ընթացքին՝ հողային սալերու բախումով, ձեւաւորուած՝ հրաբուխներու, գետերու եւ սառցադաշտերու միջոցով։ Այս գիրքը կը ճամբորդէ դէպի աշխարհի մեծագոյն լեռնաշղթաները՝ Հիմալայաններէն ու Անտերէն մինչեւ Կովկաս եւ Ալպեր՝ բացայայտելով, թէ ինչպէ՛ս կը կազմուին լեռները, ինչո՛ւ օդը կը պաղի վերելքի ընթացքին եւ թէ ի՛նչ արտասովոր վայրի կեանք կը տոկայ անոնց լանջերուն վրայ։ Ան նաեւ կը քննէ ստորոտի հովիտները, ներառեալ Արարատեան դաշտը, որ կը նկարագրուի որպէս Հայաստանի շտեմարանը, ու կ’աւարտի յիշեցումով մը, թէ այս բնապատկերները, որոնք տուն են հազուագիւտ էակներու տեսակներու եւ ջուրի կենսական աղբիւրներու, արժանի են պաշտպանութեան։

Կարդալ

Միլիոնաւոր տարիներու ընթացքին կիրճեր փորելով, քաղաքակրթութիւններ կերտելով եւ լեռներու գագաթները հեռաւոր ծովերուն կապելով՝ գետերն ու առուները Երկրի ամենահզօր ուժերէն են։ Ամազոնէն, որ այնքան լայն է, որ իր հեռաւոր ափը կ’անյայտանայ տեսողութենէն, մինչեւ սրբազան Գանգէսը եւ հայկական հնադարեան գետերը, որոնք օգնեցին Միջագետքի քաղաքակրթութեան ծնունդին՝ անոնք մեզի կը հայթայթեն խմելու ջուր, ելեկտրականութիւն եւ բնութեան ամենասքանչելի տեսարանները։ Սակայն ապականումը լուռ կերպով կը լռեցնէ անոնցմէ շատերը։ Այս գիրքը կը քննէ, թէ ի՛նչն է որ գետերը անփոխարինելի կը դարձնէ, եւ թէ ինչո՛ւ անոնք մեր պաշտպանութեան կարիքը ունին։

Կարդալ

Անշարժ ու լռիկ՝ լիճերն ու լճակները շատ աւելի կենդանի են, քան կ’երեւին։ Անոնց խորքերը կը պահեն դարերու պատմութիւն, իսկ ափերը կ’ապաստանին ֆլամինկոներ, կուղբեր եւ ծիածանագոյն ձուկեր, որոնք ուրիշ ոչ մէկ տեղ կը գտնուին։ Ռուսիոյ Պայքալէն, որ բաւարար խորութիւն ունի պարփակելու մարդկութեան խմելու ջուրի ամբողջ պաշարը, մինչեւ Հայաստանի սիրելի Սեւանայ լիճը, որ բարձր լեռներուն վրայ հանգչած է իր եզակի Իշխան ձուկով՝ ջրային այս աշխարհները անփոխարինելի են։ Սակայն անոնցմէ շատեր կը փոքրանան կամ կ’անյայտանան։ Այս գիրքը կը քննէ, թէ ինչո՛ւ լիճերը արժանի են պաշտպանութեան։

Կարդալ

Ծնած հրաբխային ժայթքումներէ, կերտուած ալիքներու կողմէ կամ անջատուած ցամաքամասերէ հազարամեակներու ընթացքին՝ կղզիները Երկրի ամենէն արտասովոր գաղտնիքներն են։ Կրինլանտայի սառցապատ տարածքներէն մինչեւ Մալտիւեան կղզիներու մարճանեայ օղակները, Մանհաթընի բարձրաբերձ շէնքերէն մինչեւ Վանայ լիճէն բարձրացող Աղթամարի հայկական հնադարեան եկեղեցին՝ իւրաքանչիւր կղզի ինքնին առանձին աշխարհ մըն է։ Ոմանք ունին այնպիսի արարածներ, որոնք Երկրի վրայ ուրիշ ոչ մէկ տեղ կը գտնուին։ Սակայն բարձրացող ծովերը կը սպառնան ամբողջութեամբ կլանել անոնցմէ շատերը։ Այս գիրքը կը քննէ, թէ ինչո՛ւ կղզիները այդքան անվերջօրէն հրապուրիչ են եւ՝ դիւրաբեկ։

Կարդալ

Ծածկելով Երկրի ցամաքային մակերեսին մէկ երրորդը՝ անապատները շատ աւելին են, քան պարզապէս աւազի դատարկ տարածութիւններ։ Ոմանք սառցապատ են, ոմանք՝ ծովափնեայ, իսկ ոմանք ալ գոյներով կը պայթին հազուադէպ անձրեւներէ ետք։ Հովը ժայռերը կը քանդակէ յուշարձաններու նման, բզէզները մառախուղէն ջուր կը քաղեն, իսկ հնադարեան ժողովուրդներ հազարամեակներ շարունակ ճամբորդած են այս բնապատկերներուն ընդմէջէն՝ ներառեալ հայ վաճառականները, որոնք Մետաքսի ճամբով կը կտրէին Միջին Ասիոյ անապատները։ Սակայն մարդածին անապատացումը այսօր կը սպառնայ բարեբեր հողերուն ողջ աշխարհի տարածքին։ Այս գիրքը կը քննէ, թէ ինչո՛ւ անապատները արտասովոր են, եւ թէ ինչո՛ւ անոնց սպառնացող մեծագոյն վտանգը ոչ թէ արեւն է, այլ՝ մենք։

Կարդալ

Նկատի առէք այս, որ շատերը կը կոչեն աշխարհի ամենակարճ պատմուածքը.

Վեց բառ, բայց՝ ամբողջական աշխարհ մը։ Այն փաստը, որ մենք բնազդաբար կը զգանք անոր ծանրութիւնը, պարզ հետաքրքրութիւն մը չէ. այն իրողութիւն մըն է, թէ որքա՛ն մեծ բովանդակութիւն կրնայ կրել կարճ, բայց լաւ մշակուած գրութիւնը։

Այս փաստը չափազանց կարեւոր է, երբ Սփիւռքի հայախօս երեխաներուն մասին կը խորհինք։

Հայաստանէն դուրս մեծցող երեխայի մը համար հայերէնը հազուադէպօրէն կը հանդիսանայ դպրոցի, ընկերութեան կամ ժամանցի առաջին լեզուն։ Ան կը մրցի —յաճախ՝ անյաջող կերպով— անգլերէնի, ֆրանսերէնի, սպաներէնի, արաբերէնի, ռուսերէնի կամ երեխային ամէն օր շրջապատող եւ տիրապետող լեզուին դէմ։ Այդ երեխայէն ակնկալել, որ նստի եւ հայերէնով հաստափոր ու բարդ գիրք մը կարդայ, կրկնակի դժուարութիւն է. ան հոն ոչ միայն պէտք է վերծանէ անծանօթ բառապաշարը, այլեւ պէտք է ջանք թափէ լեզուի մը համար, որ արդէն իսկ իրեն համար ունի դժուարութեան հոգեբանական բեռ։ Արդիւնքը յաճախ կ՚ըլլայ լուռ հեռացումը բուն լեզուէն։

Կարճ, պատկերազարդ գիրքերը պատասխանն են այս խնդրին։

Ինչո՞ւ Կարճ

Ալպէրթ Պանտուրայի (Albert Bandura) հիմնարար հետազօտութիւնը «ինքնարդիւնաւէտութեան» մասին ցոյց կու տայ, որ «յաջողութեան փորձառութիւնը»՝ առաջադրանքի յաջող աւարտը, շարունակական ներգրաւուածութեան ամենաազդեցիկ գործօնն է։ Երբ երեխան իր ձեռքը կ՚առնէ գիրք մը եւ կ՚աւարտէ զայն, կարեւոր բան մը կը պատահի իր մօտ. ան կ՚ունենայ «ես կրցայ»ի բաւարարութիւնը։ Այդ զգացումը կը ձեւաւորէ այն համոզումը, որ ընթերցանութիւնը իրեն համար հասանելի բան մըն է։ Կարճ գիրքերը կը բազմապատկեն այս յաջողութեան հաճոյքի պահերը։ Անոնք կը ձեւաւորեն ոչ թէ ընթերցողի յոգնութիւն, այլ ընթերցողի ինքնավստահութիւն։

Ծնողներու եւ մանկավարժներու մօտ տարածուած թիւր կարծիք մը կայ, թէ կարճ գիրքերը լեզուական առումով աղքատ են։ Հետազօտութիւնները հակառակը կը փաստեն։ Քանինկհամի եւ Սթանովիչի (Cunningham and Stanovich) 1998-ի ուշագրաւ ուսումնասիրութիւնը՝ «Ի՞նչ կ՚ընէ ընթերցանութիւնը մտքին համար», ցոյց տուած է, որ մանկական գիրքերը կը պարունակեն աւելի հազուադէպ ու բարդ բառապաշար, քան շատ անգամ համալսարանաւարտներու խօսակցական լեզուն կամ պատկերասփիւռի յայտագիրները։ Պատկերազարդ գիրքերը պարզունակ սկիզբ չեն, այլ՝ խտացուած լեզուական միջավայր։ Երեխան, որ կը կարդայ բազմազան կարճ պատկերազարդ գիրքեր, կը կուտակէ այնպիսի եզակի բառապաշար, որ կը զարգացնէ իր լեզուամտածողութիւնը։

Կայ նաեւ ճանաչողական (cognitive) փաստարկ մը։ Հետազօտութիւնները հետեւողականօրէն ցոյց կու տան, որ «աշխատանքային յիշողութիւնը» երեխաներու ընթերցանութիւնը հասկնալու գլխաւոր ցուցանիշներէն մէկն է։ Սկսնակ ընթերցողը պէտք է միաժամանակ մտքին մէջ պահէ պատմութեան սկիզբը, մէջտեղը եւ վերջը՝ միեւնոյն ժամանակ վերծանելով բառերը, ինչ որ մեծ ծանրաբեռնուածութիւն է ուղեղին համար։ Կարճ գիրքերը կը նուազեցնեն այդ «ճանաչողական բեռը»՝ թոյլ տալով երեխային կեդրոնանալ իսկական իմաստին վրայ, այլ ոչ թէ պարզապէս բառերու վերծանման։ Աւարտած իւրաքանչիւր պատմութիւն կը կառուցէ այն մտային հիմքը, որ հետագային պիտի քաջալերէ աւելի երկար ու բարդ գրականութեան պրպտումը։

Այս բոլորը անշուշտ չեն հերքեր ծաւալուն գիրքերու կարեւորութիւնը։ Երկար ընթերցելու կարողութիւնը զարգացման կարեւոր նպատակ է։ Սակայն հարցը յաջորդականութեան մէջ է. կարճ գիրքերը կամուրջն են, ոչ թէ վերջակէտը։ Երեխան, որ հաճոյքով աւարտած է երեսուն կարճ գիրք, ճանաչողական եւ հոգեբանական առումով շատ աւելի պատրաստ է վէպ մը, հաստափոր գիրք մը կարդալու, քան այն երեխան, որուն ստիպած են ծաւալուն գործեր կարդալ նախքան ինքնավստահութիւն ձեռք բերելը։

Ի՞նչ կը նշանակէ ասիկա գործնականին մէջ

Այս գիտական ու մանկավարժական հիմնաւորումներն են, որոնք հանդիսացան «Vlume»-ի մանկապատանեկան գիրքերու հրատարակման նախաձեռնութեան հիմնաքարը։ Մեր նպատակն է, որ երեխան գիրքը փակելէ ետք զգայ ոչ թէ «յոգնութիւն կամ պարտութիւն», այլ բաւարարուածութիւն եւ նոր ծարաւ՝ կրկին հայերէն գիրքի վերադառնալու։

«Vlume»-ը այս տրամաբանութիւնը կիրարկած է նաեւ դասական գործերու պարագային. մեծածաւալ հատորները վերածելով աւելի կարճ եւ մատչելի։ Այդպիսով ճաշակն ու գիտութիւնը կը փոխանցուի երեխային, որպէսզի ան առանց վախնալու ճանչնայ անուանի հեղինակներն ու գործերը եւ հետագային, իր ցանկութեամբ, սուզուի հիմնական հատորներուն մէջ։

Մեծ ընթերցողները չեն ծնիր հազարաւոր էջեր կարդալով։ Անոնք կը ձեւաւորուին այն առաջին տասը էջերէն, որոնք կեդրոնացուցին իրենց ուշադրութիւնը, այն առաջին պատմութենէն, որ կրցան ընթերցել մինչեւ վերջ, եւ այն ժպիտէն, որ յայտնուեցաւ իրենց դէմքին՝ վերջին էջը դարձնելու ատեն։

Փոքր գիրքը փոքր գաղափար չէ. այլ մեծ սովորութեան սկիզբն է։

«Անտառի Փոքրիկ Հերոսներ»ը շարքը կը պատէ չորս տարբեր ընկերներու՝ Սօսօ սկիւռիկին, Զինօ ոզնիին, Կիկօ կրիային եւ Ռօրօ ագռաւին արկածներուն մասին, որոնք կ՚ապրին հիասքանչ անտառի մը մէջ: Չնայած իրենց տարբերութիւններուն, չորսն ալ ունին նոյն գիծերը՝ բարութիւն, ընկերասիրութիւն եւ սորվելու սէր: Իւրաքանչիւր գիրք նոր արկածախնդրութեան մը մասին է, կը ներշնչէ համբերութիւն, վստահութիւն, հարցերու լուծման ինքնատպութիւն, եւ ցոյց կու տայ, որ ընկերներով ﬕասնաբար կրնան յաղթահարել որեւէ մարտահրաւէր:

Հիմնական Տեղեկութիւններ

Հեղինակ՝ Նանոր Միքայէլեան

Տարիքային Խումբ՝ 4+ տարեկան

Ժանր՝

• Գեղարուեստական

• Կենդանիներու մասին պատմութիւններ (JUV002000)

• Ընկերութիւն եւ արժէքներ (JUV039060)

Կառուցուածքային Տուեալներ՝

• Էջերու միջին թիւը՝ 26

• Էջի վրայ բառերու միջին թիւը՝ 30

Կրթական Բնութագիր

Այս շարքը կը նպաստէ զգացական եւ մտային զարգացման, ներկայացնելով բարութեան, ընկերասիրութեան եւ տոկունութեան ուժը: Պատմութիւնները ցոյց կու տան, թէ ինչպէս կարելի է ընկերներով, ազնուութեամբ եւ դիմացկունութեամբ յաղթահարել մարտահրաւէրները: Գիրքերը կը համատեղեն նուրբ զուարթամտութիւն, անտառային ﬕջավայր եւ անկեղծ բարեկամութիւն: Երեխաները կը սորվին, որ տարբերութիւնները կ՚ամրապնդեն բարեկամութիւնները:

1. Ինքնավստահութիւն
   Վարժուիլ անձնական կարողութիւններուն, վստահիլ եւ անվախ ընդունիլ տարբերութիւնները:

2. Բարութիւն եւ ընկերասիրութիւն
   Բացայայտել, թէ ինչպէս ընկերները իրարու կ՚աջակցին եւ դժուար պահերուն զիրար կը խրախուսեն։

3. Սորվելու սէր
   Ըմբռնել, որ գիտելիքը հետաքրքրական կը դառնայ խաղով, սերտողութեամբ եւ յայտնագործութեամբ:

4. Համբերութիւն եւ հաստատակամութիւն
   Ըմբռնել որ հաստատ նպատակներու հասնիլը յարատեւութեամբ եւ նպատակասլացութեամբ կ՚ըլլայ։

5. Հարցերու ստեղծագործ լուծում
   Գտնել ինքնուրոյն լուծուﬓեր, անկախ մտածողութիւն մշակել եւ մարտահրաւէրներուն մօտենալ երեւակայութեամբ:

Շարքին Գիրքերը

Ամէն մանուկ առիթով մը զգացած է թէ տարբեր է ուրիշներէն, եւ միշտ չէ որ այդ զգացումը հաճելի եղած է։ «Ձախլիկ Կիկօն» ուղղակիօրէն կ’անդրադառնայ այդ փորձառութեան՝ փոքր ու պատանի ընթերցողներուն ցոյց տալով, որ այն յատկութիւնը, որ զիրենք կ’առանձնացնէ, յաճախ իրենց ամենամեծ կարողութիւնն է։ Անբաժանելի չորս անտառաբնակ ընկերներու ջերմութեան ընդմէջէն, երեխաները կը սորվին, թէ իսկական բարեկամութիւնը իրարու օգնելն է՝ գտնելու համար սեփական ձայնն ու զայն գործածելու ինքնավստահութիւնը։ Գիրք մը, որ պիտի մնայ ձեր զաւակին հետ՝ վերջին էջը դարձնելէն երկար ժամանակ ետք ալ։

Կարդալ

Մանուկներուն մեծամասնութիւնը, կեանքի որոշ հանգրուանի մը, որոշած է որ թուաբանութիւնը պարզապէս իրեն համար չէ։ «Թուաբանութիւն (չ)Սիրող Սկիւռը» այդ զգացումը կը դիմաւորէ ջերմութեամբ ու կատակերգութեամբ՝ փոքր ու պատանի ընթերցողներուն ցոյց տալով, որ իրենց համար ամենադժուար թուացող նիւթը շատ աւելի նուազ վախնալի կը դառնայ՝ համբերութեամբ, ստեղծագործ միտքով եւ կողքին լաւ բարեկամներ ունենալով։ Գիրք մը, որ կը հրաւիրէ երեխաները միասնաբար լուծելու հարցերը, եւ թերեւս համոզէ զիրենք, որ թիւերը՝ ինչպէս ամէն ինչ, ունին իրենց սեփական գաղտնիքները, որոնք արժանի են բացայայտուելու։

Կարդալ

Ի՞նչ կը նշանակէ իսկապէս յաջողիլ։ «Ձիրքերու Հանդէս»-ը կը հրաւիրէ փոքր ու պատանի ընթերցողները անտառատարած տօնակատարութեան մը, ուր իւրաքանչիւր կենդանի բեմ կը բարձրանայ իր տաղանդը բաժնելու համար։ Սակայն, երեկոյեան ամենայատկանշական ելոյթը կատարեալ կերպով ընթացողը չէ։ Գիրք մը, որ մեղմօրէն կը սորվեցնէ երեխաներուն, թէ փորձելու քաջութիւնը, յառաջ երթալու կամքը եւ ուրիշներուն համար ուրախանալու վեհանձնութիւնը նոյնպէս տօնելի բաներ են։

Կարդալ

Ամէն մանուկ գիտէ, թէ ի՛նչ է վախնալ բանէ մը, եւ սակայն՝ դիմագրաւել զայն։ «Շնորհակալութիւն Կայծակ»-ը կը հետեւի սիրուած կերպարի մը՝ փոթորկոտ գիշերուան մը ընթացքին, ընթերցողներուն ցոյց տալով, որ վախը ամօթալի զգացում մը չէ, եւ թէ օգնութիւն խնդրելը ինքնին քաջութեան տեսակ մըն է։ Գիրք մը, որ երեխաներուն հանդարտօրէն կը փոխանցէ խորունկ միտք մը. այն ինչէն որ ամենաշատ կը վախնանք, կրնայ ըլլալ նոյն բանը, որ մեզի աճելու կ’օգնէ։

Read

Կրթական ոլորտին մէջ գոյութիւն ունի մանկավարժներու փոքր, բայց ձայնաւոր խումբ մը, որոնք ամբողջովին կը մերժեն թուային ընթերցանութիւնը՝ համոզուած ըլլալով, թէ պաստառի հետ կապուած ամէն տեսակի անցնող ժամանակ վնասակար է երեխաներուն ուսման համար։ Հոն պարզապէս կը նոյնացնեն պաստառի վրայ գիրք կարդալը ընկերային ցանցերու մէջ շրջագայելուն կամ տեսախաղեր խաղալուն հետ: Սակայն բոլոր թուային փորձառութիւնները նոյնը չեն։ Որպէս հայկական թուային գրադարան, որ կը գործակցի դպրոցներու, գրադարաններու եւ համայնքներու հետ ամբողջ աշխարհի տարածքին, մենք ամէն օր կը տեսնենք տարբերութիւնը։ Այս յօդուածին մէջ, մենք կը բաժնեկցինք վստահելի հետազօտութիւններ եւ մեր սեփական փորձառութիւնը՝ փաստելու համար, որ —յատկապէս մեր պարագաներուն մէջ— տուեալները ջախջախիչ մեծամասնութեամբ ի նպաստ թուային ընթերցանութեան են։

Թուային Գիրքը Շարունակութիւն,
Ոչ Փոխարինում

Հարցը տպագիրը ընդդէմ թուայինին չէ, այլ թէ՝ երեխան ընդհանրապէս կը կարդա՞յ, թէ ոչ։ «International Literacy Association»-ը՝ աշխարհի 128 երկիրներու մէջ 300,000-էն աւելի մանկավարժներ միաւորող համաշխարհային ցանց մը, 2024 թուականի իր դիրքորոշման յայտարարութեան մէջ հաստատեց, որ որակը աւելի կարեւոր է, քան միջոցը։ «International Journal of Environmental Research and Public Health» ամսագրին մէջ հրատարակուած վերլուծական ակնարկ մը, որ ուսումնասիրած էր 14 պատահական սակայն վերահսկուած փորձարկումներ՝ ընդգրկելով +1,100-է աւելի երեխաներ, հասաւ յստակ եզրակացութեան․ երբ ելեկտրոնային գիրքերը պատշաճ կերպով ընտրուած եւ գործածուած են, երեխաները կը զարգացնեն գրագիտութեան հմտութիւններով նոյնքան լաւ եւ երբեմն՝ աւելի լաւ, քան տպագիր գիրքերու պարագային։ «NAEYC»-ի եւ «Fred Rogers Center»-ի համատեղ դիրքորոշման յայտարարութիւնը մանկութեան կանուխ շրջանի կրթութեան մէջ ճարտարարուեստի գործածութեան մասին պարզ ձեւով կը ձեւակերպէ հարցը թէ՝ կարեւորը կրթական բովանդակութեան որակն է, ոչ թէ ներկայացման ձեւաչափը։

Սփիւռքի հայկական երեխաներուն համար, ուր իրենց լեզուով տպագիր գիրքերը սակաւ են, սուղ եւ դժուար հասանելի, թուային գիրքը չի փոխարիներ տպագիր գիրքը, այլ կը հասնի հոն, ուր տպագիր գիրքը երբեք չէր կրնար։

Աւելի Լաւ Է Միասին

Տպագիր գիրքով կլանուած, էջերը դարձնող եւ պատմութեան մէջ խորասուզուած երեխային պատկերը կրթութեան մէջ կը մնայ ամենահզօր պատկերներէն մէկը։

Տպագիրը կու տայ կեդրոնացում, խոր ներգրաւուածութիւն եւ խաղաղ անկիւն՝ զերծ շեղումներէ։ Սակայն հետազօտութիւնները հետեւողականօրէն ցոյց կը տան, որ լաւագոյն արդիւնքները կը ստացուին ոչ թէ մէկ ձեւաչափ ընտրելով, այլ երկուքը մէկտեղելով։ 2024 թուականին «Heliyon»-ին մէջ հրատարակուած վերլուծում մը, որ ուսումնասիրած էր 37 փորձառական հետազօտութիւններ, թուային եւ տպագիր ձեւաչափերու միջեւ ընթերցանութեան ընդհանուր ըմբռնման մէջ նշանակալի տարբերութիւն չգտաւ եւ եզրակացուց, որ այս երկու ձեւաչափերն ալ ունին տարբեր առաւելութիւններ, որոնք կը լրացնեն զիրար։ Թուային ընթերցանութիւնը ունի մատչելիութիւն, փոխադրելիութիւն եւ փոխազդեցիկ աջակցութիւն։ Երբ բովանդակութիւնը լաւ մշակուած է եւ զերծ շեղումներէ, հետազօտութիւնները ցոյց կու տան, որ երեխաները նոյնքան արդիւնաւէտ կերպով կը կեդրոնանան եւ կը հասկնան, որքան տպագիր ընթերցանութեան պարագային։

Ամենակարեւոր գործօնը միջոցը չէ, այլ մանկավարժը՝ որ կ՚ընտրէ ճիշդ գիրքը, ծնողքը՝ որ կը կարդայ երեխային հետ, եւ ընթերցումին յաջորդող դասարանային զրոյցը։ Ձեւաչափը միջոցն է։ Սենեակին մէջ գտնուող չափահասն է վարորդը։

Մշակութային Կամուրջ, Ոչ Թէ Արգելք

Հալէպի, Պէյրութի կամ Կլենտէյլի մէջ ապրող հայ երեխան գուցէ հասանելիութիւն ունենայ գրախանութներու եւ համայնքային գրադարաններու։ Սակայն անկէ անդին, օրինակ՝ Միջին Արեւմուտքի փոքր քաղաքներու՝ Սան Փաուլօ, կամ աւելի հեռու Սիտնի բնակող երեխան գրեթէ եւ վստահաբար չունի այդ հնարաւորութիւնը եւ նոյնիսկ այն վայրերուն մէջ, ուր հայկական գիրքեր գոյութիւն ունին, սիրուած բազմաթիւ վերնագիրներ այլեւս տպագրութեան մէջ չեն եւ վերատպութեան հեռանկար չունին։ Թուային գրադարանը միաժամանակ կը լուծէ երկու խնդիրներն ալ․ ան կը դարձնէ գոյութիւն ունեցող գրականութիւնը հասանելի ամէնուր եւ կը վերակենդանացնէ այն գործերը, որոնք այլապէս պիտի կորսուէին ամբողջ սերունդի մը համար։

Անկեղծ ըլլալու համար պէտք է ըսել, որ թուայինը կ՚ընէ աւելին։ Ան ստեղծագործողներուն կու տայ նոր գրականութիւնը աւելի արդիւնաւէտ ձեւով կերտելու հնարաւորութիւն՝ գրելու, պատկերազարդելու, հրատարակելու, ուսուցիչներէ եւ ընթերցողներէ արձագանգ հաւաքելու եւ եղածն ու գալիքը կատարելագործելու։ Ահա թէ ինչ կ՚ընէ «Vlume»-ի մանկապատանեկան պատկերազարդ գիրքերու նախաձեռնութիւնը, որ մեկնարկած է Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան հովանաւորութեամբ․ արտադրելով հարիւրաւոր բնօրինակ հայկական մանկապատանեկան գիրքեր՝ գիտական եւ ոչ գեղարուեստական գրականութենէն մինչեւ տարիքին յարմար գեղարուեստական գործեր՝ հիմնուած թեմաներու վրայ, յաճախ համեմուած հայկականով, որոնք մշակուած են մանկավարժներու հետ սերտ գործակցութեամբ։

Երեխաներուն Հանդիպինք Հո՛ն,
Ուր Անոնք Կը Գտնուին

Ազնուօրէն ընդունինք, թէ ինչի դէմ կը գտնուինք։ Հայկական թուային ընթերցանութեան մարտահրաւէրը տպագիր հայկական գիրքերու հետ մրցակցութիւնը չէ․ այդ կաղապարը արդէն իսկ ապացուցած է իր սահմանափակութիւնը՝ ծաւալի, տարածման եւ տնտեսական պատճառներով։ Իրական մրցակցութիւնը շատ աւելի հզօր է։ Լաւագոյն պարագային մենք կը մրցինք անգլերէնի, ֆրանսերէնի, սպաներէնի, արաբերէնի եւ այլ գերիշխող լեզուներու հետ, որոնք կը լեցնեն մեր երեխաներուն դասարանները, գրադարաններն ու հոսքային հարթակները։ Ամենէն վատ եւ աւելի տարածուած պարագային մենք կը մրցինք տեսախաղերու, ընկերային ցանցերու, կարճ ձեւաչափի բովանդակութեան եւ ակնթարթային բաւարարութեան անվերջ քաշողականութեան հետ։ Ամէն ժամ, որ երեխան կ՚անցընէ անիմաստ շրջագայելով այդ էջերուն վրայ, ընթերցանութենէն կորսուած ժամ է, որ չի տրամադրուիր ոչ մէկ լեզուի։ Հայկական թուային գրադարանը չի պահանջեր, որ երեխաները հեռանան իրենց պաստառներէն։ Ան կը հանդիպի անոնց հոն եւ կ՚առաջարկէ իմաստալից բան մը՝ այդ նոյն իրենց այդ միջավայրին մէջ, ուր գերիշխած է անցողիկ բովանդակութիւնը։

Թող ձեւաչափի շուրջ բանավէճերը շարունակուին։ Բայց այն երեխան, որ անկախ միջոցէն՝ հայերէն կը կարդայ, արդէն իսկ շահած է։

Ի՞նչ Կը Կերտէ Vlume-ը

«Vlume»-ը պարզապէս հայկական գիրքերու թուայնացումով չի սահմանափակուիր։ Ան կը կերտէ գրադարան մը, որ նախատեսուած է կրտսեր եւ երիտասարդ ընթերցողներուն հայերէն կարդալու ցանկութիւն ներշնչելու համար, ոչ թէ որովհետեւ անոնց կ՚ըսուի, որ պէտք է, այլ որովհետեւ իրենց գտածը իսկապէս հմայիչ է։ Արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն մեր աճող ելեկտրոնային գիրքերու, ձայնագիրքերու եւ պատկերազարդ մանկապատանեկան գիրքերու հաւաքածոն կազմուած է մէկ նպատակով՝ երեխաները ապշեցնել ընտրութեան առատութեամբ։ Պատմութիւններ, որոնք կը ներառեն գիտութիւն, պատմութիւն, երաժշտութիւն, արուեստ եւ տարբեր տարիքներու յարմար գեղարուեստական գրականութիւն։ Իւրաքանչիւր վերնագիր մշակուած Է մանկավարժներու հետ եւ կը կրէ իրական կրթական արժէք։ Որովհետեւ երբ երեխան ընտրելու համար մէկի փոխարէն ունի տասը գրաւիչ հայկական գիրք, ընթերցանութիւնը կը դադրի տնային աշխատանքի զգացում տալէ։

Նպատակը, անշուշտ, կը գերազանցէ հայերէն ընթերցանութիւնը։ Մենք կ՚ուզենք դաստիարակել մշակութային արմատներով ամուր, բայց աշխարհին բաց երեխաներ, երիտասարդ ընթերցողներ, որոնք կը զարգացնեն ամուր արժէքներ, կը հասկնան եւ կը յարգեն այլ մշակոյթներ, կը մտածեն քննադատաբար եւ կը կրեն այն ինքնավստահութիւնն ու մտածելակերպը, որոնք անհրաժեշտ են իրենց ընտրած որեւէ ճամբուն մէջ յաջողելու համար։ Հայկական գրականութիւնը ե՛ւ նպատակակէտն է, ե՛ւ ուղին — ան կը զօրացնէ երեխային արմատները եւ միաժամանակ կը ձեւաւորէ այն մարդը, որ պիտի դառնայ։

Եւ մենք տակաւին սկզբին ենք։ 2026 թուականին «Vlume»-ը պիտի ներկայացնէ նոր հնարաւորութիւններ, որոնք պիտի զօրացնեն թէ՛ ընթերցողները եւ թէ՛ ուսուցիչները՝ այնպիսի գործիքներով, որոնք տպագիր հրատարակութիւնները պարզապէս չեն կրնար տալ․ սկսած ներգործօն ընթերցանութեան աջակցութենէն մինչեւ ներգրաւող ձայնային փորձառութիւններ, որոնք կը համապատասխանեն իւրաքանչիւր երեխայի մակարդակին։ Մանրամասնութիւնները կարելի է կարդալ մեր 2025–2026 թուականներու յայտարարութեան մէջ։

Այս շարքը կը պատմէ անկեղծ բարեկամութեան մասին: «Արջուկ»ը արագ կը մեծնայ, դառնալով ուժեղ, բայց բարի գամփռ, պահապան մը՝ որը կ՚օգնէ բոլորին: Ջերմ եւ հետաքրքրական արկածներու միջոցով երեխաները կ՚անդրադառնան, որ իրական քաջութիւնը՝ շրջապատին օգնելու եւ ազնուութեան մէջ է, իսկ հարազատ ընկերութիւնը կը կառուցուի տոկուն հաւատարմութեան եւ վստահութեան վրայ:

Հիմնական Տեղեկութիւններ

Տարիքային Խումբ: 4+ years

Ժանր.

• Գեղարուեստական

• Կենդանիներու մասին պատմութիւններ (JUV002000)

• Ընկերութիւն եւ արժէքներ (JUV039060)

Կառուցուածքային Տուեալներ.

• Էջերու միջին թիւը՝ 28

• Էջի վրայ բառերու միջին թիւը՝ 15

Կրթական Բնութագիր

Այստեղ հետաքրքրական կերպարներով կը զարգանայ երեխաներուն զգացական եւ բարոյական աշխարհը՝ զանազանելու ճիշդը սխալէն: «Արջուկ»ին եւ Անիին պատմութիւնները կը խրախուսեն ըլլալ խիզախ, պատասխանատու եւ հոգատար, փաստելով որ ուժը վախցնելու համար չէ, այլ պաշտպանելու:

1. Բարութիւն եւ բարեկամութիւն
   Երեխաները կը վարժուին ընկերներ կազմել, օգնել եւ գնահատել կարեկցանքն ու հաւատարմութիւնը։

2. Զգացական իմաստութիւն
   Անդրադառնալ ուրիշներու զգացումներուն, իրենցը ճիշդ արտայայտել եւ կարեկցանք ցուցաբերել:

3. Պատասխանատու քաջութիւն
   Կ՚ըմբռնեն որ իրական խիզախութիւնը բարի նպատակներու կը ծառայէ։

4. Կենդանիներու եւ բնութեան հանդէպ հոգատարութիւն
   Կը սորվին կենդանիներուն հոգ տանիլ, յարգել ոեւէ արարած եւ պաշտպանել միջավայրը:

5. Երեւակայական խաղ
   Կը զարգացնեն ստեղծագործութիւնը՝ պատկերացնելով եւ ստեղծելով իրենց սեփական արկածախնդրութիւնները կերպարներով։

Շարքին Գիրքերը

Անձրեւոտ օր մը, Անին իր պարտէզին թուփերուն տակ փոքրիկ, դողդոջուն ճերմակ շնիկ մը կը գտնէ: Ասիկա սովորական շնիկ մը չէ՝ որբացած հայկական գամփռ մըն է, որ ընտանիքի մը պէտք ունի: Մեծ հայրիկին ու մեծ մայրիկին օգնութեամբ, Անին զայն տաք ջուրով կը լուայ, լաւ մը կը կերակրէ եւ առատ սէր կը պարգեւէ: Անին զայն «Արջուկ» կը կոչէ, իր սիրուն արջանման դէմքին համար: Մինչ ան Անիին մահճակալին քով գտնուող իր տաքուկ զամբիւղին մէջ կը տեղաւորուի, իր հսկայ թաթերը արդէն իսկ կը մատնեն այն մեծ ու քաջ շունը, զոր ինք շուտով պիտի դառնայ: Սրտառուչ պատմութիւն մը՝ սեփական տունն ու տեղը գտնելու մասին:

Կարդալ

Արջուկը մեծցած է, եւ ժամանակն է գիւղի իր առաջին այցելութեան: Բայց ամէն ինչ ակնկալուածին պէս չ՚երթար՝ շատրուանի ջուրերը դուրս կը ցայտեն մարդիկ թրջելով, խնձորներու սայլակներ կը շրջուին, խնձորները հոս ու հոն գլորին. ո՛չ, բոլորը ուրախ չեն տեսնելով խանդավառ մանուկ գամփռ մը, որ քաոս կը յառաջացնէ: Երբ կ՚երեւի թէ Արջուկը կրնայ չափազանց շատ անկարգ ըլլալ, անակնկալ պատահար մը անոր առիթ կու տայ ցոյց տալու, թէ գամփռ շուները ինչի՛ համար լաւ կը ծառայեն: Զուարճալի պատմութիւն մը՝ սխալներ գործելու, երկրորդ հնարաւորութիւններու եւ իրական նպատակներ յայտնաբերելու մասին:

Կարդալ

Մեծ մայրիկին բանջարանոցը ընտանիքին հպարտութիւնն ու ուրախութիւնն է՝ ամբողջ ձմեռը կը սնուցանէ զանոնք: Բայց երբ վայրի խոզեր գիշերուան մէջ լեռներէն կ՚իջնեն եւ ընտանիքին կեցութեան համար թանկագին բոյսերը կը փճացնեն, բոլորը կը մտահոգուին: Կրնա՞յ Արջուկը օգնել պաշտպանելու պարտէզը: Ան կ՚ուզէ, բայց դեռ մանուկ ու անփորձ է եւ քիչ մըն ալ պատուհաս՝ այդ մեծ թաթերովը: Հրապուրիչ պատմութիւն մը՝ սորվելու թէ ի՛նչպէս ըլլալ միաժամանակ մեղմ ու քաջ, եւ ինչեր ընել ընտանիքի մէջ տեղը շահելու համար:

Կարդալ

Ամառը կը վերջանայ, Անիին դպրոցական առաջին օրն է: Բայց Արջուկը չի հասկնար թէ ինչո՞ւ ինք չի կրնար անոր հետ երթալ: Ան ամէն ինչ կը փորձէ՝ կը փախչի, անոր ետեւէն կը վազէ, դպրոցի բակը, նոյնիսկ դասարանը կը սողոսկի: Շփոթած ուսուցիչի եւ վախցած աշակերտներու մէջ պիտի յաջողի՞ Արջուկը տեղ գտնել Անիին դպրոցական կեանքէն ներս: Գրաւիչ պատմութիւն մը՝ բաժնեկցելու, համբերութեան եւ ստեղծագործ լուծումներ գտնելու մասին: (4-8 տարեկաններու համար)

Կարդալ

Նոր հարեւաններ գիւղ կը տեղափոխուին, որոնք Անիին տարեկից զաւակներ ունին: Բայց երբ առաջին անգամ Արջուկին կը հանդիպին, որ շատ մեծցած էր արդէն՝ կը սառին: Երեխաները նեղուած են մեծ Գամփռին առաջ գալէն, եւ Արջուկը կը զգայ անոնց վախը: Ինչպէ՞ս կրնայ ցոյց տալ, որ իր վարմունքը բարեկամական է, եւ ինչպէ՞ս Անին պիտի օգնէ իր նոր ընկերներուն, որ հանգիստ զգան: Ջերմ պատմութիւն մը՝ առաջին տպաւորութիւններու, վստահութիւն կառուցելու եւ այն համբերութեան մասին, որ էական է նոր ընկերներ ստեղծելու համար:

Կարդալ

Լուսնակ գիշեր մը, Արջուկը բանի մը կը հանդիպի, որ միայն Անիենց տան զգուշացումներուն մէջ զգացած է՝ իրական գայլի մը: Անոր գամփռի բնազդը կ՚ըսէ, որ գայլերը վտանգաւոր թշնամիներ են, բայց անակնկալ բան մը կը պատահի ու զայն կը փոխէ: Երբ պայմանները այն չեն ինչ որ կ՚երեւին, ի՞նչ պիտի ընտրէ Արջուկը: Հզօր պատմութիւն մը՝ քաջութեան, գթասրտութեան եւ յայտնաբերելու, թէ ճիշդ բանը ընելը միշտ այն չէ ինչ որ յաճախ կը կարծես:

Կարդալ

Սիրելի մանկավարժներ, 2025-ը կարեւոր անցումային տարի մըն էր մեզի համար՝ ոչ միայն նոր մանկապատանեկան գիրքերու հրատարակութեամբ եւ կամ ընթերցողներու թիւի աճով, այլ նոր ոճ ու գործելաձեւեր ստեղծելու, դպրոցներու եւ ուսուցիչներու հետ հայ գրականութիւնը աւելի գործնական ոճով սկսնակ ընթերցողին հրամցնելու աշխատանքով։ Մեր միասնաբար կառուցածը հիմքը կը կազմէ մեծ վերափոխումի մը սկիզբին՝ թէ ինչպէ՞ս հայերէն բովանդակութիւնը կրնայ հասնիլ մանուկ կամ պատանի ընթերցողներու սիրտերուն ու միտքերուն։

Հիմքի Կառուցում — 2025-ի Նուաճումները

Այս տարուան երեք զարգացումները պատկերն են մանկավարժներու շրջանակէն ներս հարթակի աճող ներթափանցումին։

Մանկապատանեկան Պատկերազարդ Գիրքեր — Նոր Գրադարան մը Կը Կազմուի

Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան աջակցութեամբ մանկապատանեկան պատկերազարդ նոր շարքերու նախաձեռնած ենք: Շաբաթական նոր գիրքի մը հրատարակութեամբ՝ այսօր արդէն մանուկ / պատանի ընթերցողին, մանկավարժին եւ ծնողքին տրամադրութեան տակ կան եօթը նոր շարքեր ու 45 գիրքեր: Այս շարքերը նախատեսուած են չորս տարեկանէն եւ աւելի մեծ ընթերցողին համար: Անոնց նպատակն է խթանել զարգացող լեզուի հարստացումը, պատմելու ներգրաւող ոճով մը, որը անհրաժեշտ է յատկապէս այսօրուան ընթերցողին համար: Աւելին կարդալու համար կրնաաք հետեւելիլ այս կապին.

Դասարաններէ Ներս Որդեգրումը — Դպրոցները Կը Միանան Շարժումին

Դպրոցներու մասնակցութեան տոկոսը միայն 2025 թուականին 250% տոկոսով աճած է: Այս երկու բան կը հաստատէ՝ ա. լուրջ կարիքի առկայութիւնը հայերէն գրականութեան համապարփակ աղբիւրներու, բ. մեր կողմէ այդ պէտքին հասնելու կարողութիւնը:

Եթէ ձեր կրթական հաստատութիւնը կը փափաքի մասնակցիլ այս ծրագրին, մինչեւ փետրուար 2026 կարելի է դիմել այս կապով:

Վլումիկ ել-Պարբերականը — Համաշխարհային Համայնքի մը Ձեւաւորումը

Վլումիկ ել-պարբերականը համախմբեց աւելի քան 1,200 մանկավարժներ, համայնք մը, որ միաւորուած է այն համուզումով, որ հայոց լեզուի կենսունակութեան մէջ դասարանը իր հսկայ եւ հիմնական դերը ունի։

Վլումիկին կարեւորութիւնը - Աղբիւրներու ցանկագրումէն անդին Վլումիկ մը անհրաժեշտ էր որպէս վայր մը, ուր արար աշխարհի հայ մանկավարժները կը միաւորուին, իրենց դասարանային փորձառութիւնները բաժնեկցելու, փոխանցելու գործնական աշխատելաձեւեր՝ պարզապէս մանուկներուն կամ պատանիներուն ընթերցման սէրը ու ներգրաւուածութիւնը զօրացնելու մտքով:

Երթալով աւելի պիտի օգնէ այս ել-պարբերականը, ուսուցիչներու արձագանգները հաւաքելու, որոնք լրջօրէն կ՚օգնեն նոր նախագիծեր մշակելու, ուսումնասիրելով հոնկէ բխող նիւթերը, փորձարկելով նորարարական ձեւեր —ապահով ըլլալով որ մեր ստեղծածը կը համապատասխանէ սերունդներու ձեր խմբակներուն աճող կարիքներուն:

Առաջ Նայինք — Ի՞նչ Սպասել 2026-ին

2026-ին հանդէպ ոգեւորուած ենք, քանի որ իր հետ պիտի բերէ գործիքներ, որոնք պատանիին պիտի օգնեն անկախ ընթերցող դառնալու, զարգացնէ իր մէջ հայերէն ընթերցելու բնական կիրք մը, անկախ թէ ո՛ր մակարդակէն ընթերցել սկսած է ան:

Ներկառուցուած Բառարաններ — Ընթերցում՝ առանց ընդհատումի

Փետրուարը իր հետ պիտի բերէ մանուկներու գիրքերու մէջ ներհիւսուած բառարաններ: Սկսնակ ընթերցողը նոր բառի մը դիմաց պիտի գտնէ վայրկենական բացատրութիւն՝ առանց գիրքը մէկդի դնելով բառարան փնտռելու: Բան մը, որմով ինքնավստահ ընթերցողը ուշադրութեան ցրուումի չի հանդիպիր:

Պատմէ՛ Ինծի — Խօսող գիրքեր

Տարուան ա. կիսուն մեր խօսող գիրքերը պիտի հրապարակուին: Հմուտ պատմողներ պիտի ընթերցեն ու մինչ այդ արտասանուուող բառերը գոյն պիտի ստանան: Այսպիսով տուեալ բառին արտասանութիւնը եւ ընթերցանութեան հասանելիութիւնը ապահովուած կ՚ըլլայ տարբեր չափի կարողութիւն ունեցող երեխաներուն համար. ինչպէս նաեւ անոնք հանգիստ պիտի զգան տարբեր բարդութեամբ պատմութիւններ ընթերցելու, քանի իրենք զիրենք այլեւս հայերէնի ինքնուրոյն ընթերցող կը զգան:

Նոր Շարքեր — Ցանկի Հարստացում

Գալիքին պիտի հրամցուին պատմութեան, հայ գրականութեան, երաժշտութեան, արուեստի եւ գիտութեան նիւթեր ընդգրկող շարքեր. բոլորը գեղարուեստական ոճով, որը ուսումը կը վերածէ յայտնագործութեան: Աւելին, կը հրաւիրենք մանկավարժներ մաս կազմելու այս դաշտին, որպէսզի սերունդին ու յատկապէս դասարանէն ներսի կարիքները բաւարարուած ըլլան:

Զարգացում եւ Ընկերակցութիւն

Վլումը տեւական կը զարգանայ, որպէսզի գործնական մնայ դասարաններու եւ տուներու մէջ, տարիքային բոլոր խմբակներուն համար: Ձեր ուշադրութեան կարիքը ունինք նոր հնարաւորութիւններ ստեղծելու եւ եղածները զտելու ընթացքին —ձեր տեսակէտը կը ձեւաւորէ մեր յաջորդ քայլը:

Դուք մէջտեղ կը բերէք ինքնավստահ, մշակութային գետնի վրայ կայուն ընթերցողներ, որոնք հայերէնը պիտի տանին առաջ՝ հասցնելով անսպասելի մակարդակներու: Համեստօրէն կը փորձենք նպաստել այս ճամբուն եւ երախտագէտ դեր խաղալ զայն իրականացնելու մէջ:

Շնորհակալութիւն ձեզի՝ 2025-ը իսկական զարգացման տարի դարձնելու ձեր դերին համար. յուսալով որ 2026-ը միասնաբար իւրայատուկ տարուայ կը վերածենք:

Երախտագիտութեամբ,
Վլումիկի Խմբակ

«Համաշխարհային Գանձեր» շարքը կը ներկայացնէ տարբեր երկիրներէ եւ մշակոյթներէ դասական գրական գլուխ գործոցներ, երեխաներու յարմարցուած ոճով: Այս անժամանակավրէպ պատմութիւնները, որոնք տարբեր աւանդութիւններ կ՚ընդգրկեն, հրամցուած են պարզ լեզուով եւ փայլուն պատկերազարդումով: Իւրաքանչիւր գիրք երեխաներուն մէջ ընթերցումի հանդէպ սէր կը սերմանէ, կը փոխանցէ ընդհանուր արժէքներ՝ ազնուութիւն, ընկերասիրութիւն, խիզախութիւն եւ անկեղծութիւն. նաեւ պատուհաններ կը բանայ աշխարհը տարբեր ձեւերով դիտելու:

Հիմնական Տեղեկութիւններ

Տարիքային Խումբ: 9+ years

Ժանր:

• Գեղարուեստական

• Դասական (JUV007000)

• Հեքիաթ եւ ժողովրդական բանահիւսութիւն (JUV012030)

Կառուծուածքային Տուեալներ:

• Էջերու միջին թիւը՝ 26

• Էջի վրայ բառերու միջին թիւը՝ 50

Կրթական Բնութագիր

Շարքը կը նպաստէ ընթերցանութեան մշակոյթի ձեւաւորման եւ կ՚օգնէ ծանօթանալու համաշխարհային գրական արժէքներու՝ բծախնդրօրէն մշակուած պատշաճեցումով: Ընթերցողը կը հանդիպի մշակութային բազմազան տեսանկիւններու, եւ անոր մօտ կը զարգացնայ գրական գնահատանքի ձեւ: Պատմութիւնները լուսարձակի տակ կը դնեն բարիի եւ չարի միջեւ եղող տիեզերական պայքարը՝ միաժամանակ փոխանցելով տոկուն արժէքներ: Երեխան ձեռք կը բերէ միջ-մշակութային հասկացողութիւն, կը ճանչնայ աւանդութիւններու մէջ օրինակելի թեմաներ, եւ իր մօտ կը զարգանայ կարեկցանք՝ վերապրելով կեանքը տարբեր կերպարներու միջոցով:

1. Գրական ժառանգութիւն
   Ծանօթանալ գրական նշանաւոր ստեղծագործութիւններու, յայտնի կերպարներու:

2. Համընդհանուր արժէքներ
   Կերպարներուն միջոցաւ սորվիլ ազնուութիւն, անկեղծութիւն, խիզախութիւն, եւ ընկերասիրութիւն:

3. Լեզուի հարստացում
   Բառապաշարի ընդլայնումի կողքին զարգացնել իրենց արտայայտուելու կարողութիւնը:

4. Մշակութային բազմազանութիւն
   Բացայայտել տարբեր ժողովուրդներու աւանդութիւնները եւ մտածելակերպերը:

5. Զգացական իմաստութիւն
   Վարժուիլ ընկալել դիմացինին զգացումները եւ սնուցել ստեղծագործական երեւակայութիւնը:

Շարքի Գիրքերը

Ռատիարտ Քիփլինկին «Անտառին Գիրքը»ին մէջ, փոքրիկ Մաուկլին անհնար ընտրութեան մը առջեւ կը գտնուի՝ անտա՞ռը, որ զինք մեծցուց, թէ՞ մարդաշատ գիւղը, ուր ինք ծնաւ: Իմաստուն արջ Պալուէին առաջնորդութեամբ եւ ընձառիւծ Պաղիրային պաշտպանութեամբ՝ պէտք է սորվի վայրի կեանքի օրէնքները՝ միեւնոյն ատեն դիմագրաւելով մահաբեր վագր Շէր Խանը: Հզօր պատմուածք մը պատկանելութեան, քաջութեան եւ ընտանիքի իրական իմաստը բացայայտելու մասին:

Կարդալ

Մարգ Թուէյնի «Թոմ Սոյըրի Արկածները»ուն մէջ, խելացի Թոմը փոքրիկ Միսիսիփի գետեզերեան քաղաքի ամէնօրեայ կեանքը կը վերածէ մեծ արկածներու: Իր ամենէն լաւ ընկեր Հաքըլպերի Ֆինին հետ՝ Թոմը կը զննէ քարայրներ, կը վկայէ յանցագործութիւններ, կ՚որսայ գանձեր եւ միշտ համոզէ շուրջը գտնուող մեծերը: Բայց խաղերու եւ յուզումներու տակ կը թաքնուի աւելի խորունկ պատմութիւն մը՝ ընկերութեան, քաջութեան եւ իրապէս կարեւորը հասկնալու մասին: Սիրելի ամերիկեան դասական գործ մը մանկութեան ազատութեան մասին, որ կը գրաւէ ու երեւակայութիւնը:

Կարդալ

Հերման Մելվըլին «Ճերմակ Կէտը»ին մէջ, պատանի Իսմայէլ կը միանայ կէտորս նաւու մը եւ կը բռնուի Ահաբ նաւապետին մոլուձքին մէջ՝ գտնել եւ ոչնչացնել հսկայ ճերմակ կէտը որ խլեց իր ոտքը: Իսմայէլի աչքերով կը հետեւինք նաւաստիին՝ անծայրածիր ովկիանոսներու վրայ, երբ որսորդութիւնը կը դառնայ արկածէն շատ աւելի վտանգաւոր: Ե՞րբ վճռականութիւնը կը դառնայ խենթութիւն: Ի՞նչ գին պէտք է վճարել վրէժի համար: Խորունկ ամերիկեան պատմութիւն մը ճակատագրի, ճգնումի եւ մարդուն ու բնութեան միջեւ պայքարի մասին՝ պատանիի աչքերով դիտուած ու պատմուած, որ կը բացայայտէ աւելի մութ աշխարհ մը:

Կարդալ

Շարլ Փերօյի «Մոյկերով Կատուն»ին մէջ, խելացի կատու մը իր աղքատ տիրոջը ճակատագիրը կը փոխէ խելքով, քաջութեամբ եւ գեղեցիկ զոյգ մը մոյկերով: Երբ ջաղացպանի կրտսեր որդին կատուէ զատ ուրիշ բան չի ժառանգեր, կը թուի ամենէն դաժան ճակատագիրը՝ մինչեւ որ կատուն ցոյց կու տայ իր ամենէն արժէքաւոր ընկերակից կարենալ ըլլալը: Խելացի ծրագիրներով եւ համարձակ հնարքներով, կատուն կը յաղթահարէ հսկան ու թագաւորը եւ թագաւորութիւն մը կը շահիլ կու տայ իր տիրոջը: Հրապուրիչ ֆրանսական հեքիաթ մը հաւատարմութեան, խելացութեան եւ թէ ինչպէս տոկուն հարստութիւնը կու գայ ոչ թէ ժառանգութենէն, այլ անկեղծ ընկերութիւնէն եւ հնարամտութիւնէն:

Կարդալ

«Աքպար եւ Պիրպալ»ի պատմութիւններուն մէջ, մեծ կայսր Աքպարը կը դիմագրաւէ մարտահրաւէրներ իր իմաստուն խորհրդական Պիրպալին իմաստուն լուծումներով: Խելքով, իմաստութեամբ եւ երբեմն կատակով, Պիրպալ կը լուծէ անհնար հանելուկներ, վէճեր եւ կու տայ արժէքաւոր դասեր արդարութեան, խելացութեան եւ մարդկային բնութեան մասին: Այս հնդկական ժողովրդային հեքիաթները սերունդներ ուրախացուցած են իրենց նիւթերով, ուր խելացութիւնը կը յաղթէ ուժին եւ իմաստութեան հարստութենէն աւելի հզօր ըլլալը կը փաստուի: Անժամանակավրէպ օրինակներ, որոնք կը փառաբանեն արագ մտածողութիւնը, խելացի լուծումները եւ իմաստութեան յաղթանակը՝ ուժին:

Կարդալ

«Մոմոթարօ՝ Դեղձի Տղան» հեքիաթին մէջ, տարեց զոյգ մը տղայ զաւակ մը կը յայտնաբերեն գետին վրայ ծփացող հսկայ դեղձի մը մէջ: Մոմոթարօ կը մեծնայ ուժով եւ քաջ, եւ երբ դեւեր կը սպառնան իր գիւղին, կը մեկնի անոնց դէմ արշաւելու երեք հաւատարիմ ընկերներու հետ՝ շունը, կապիկը եւ փասիան: Միասին կ՚երթան դեւերու կղզին, կը յաղթեն չարութեան եւ գանձերով տուն կը դառնան: Ճափոնական դասական գործ մը քաջութեան, ընկերութեան եւ հաւատարմութեան մասին, ուր ամենէն փոքրերն ալ մեծ յաղթանակներ կրնան տանիլ, երբ միասին կ՚աշխատին:

Կարդալ

Արաբական «Հազար Մէկ Գիշեր» հսկայ գործէն կու գայ «Ծովագնաց Սինտպատ»ը, որ եօթը արտակարգ ճամբորդութիւններու կը ձեռնարկէ անծանօթ ծովերու վրայ: Սինտպատ կը հանդիպի հսկայ թռչուններու, որոնք փիղեր կը բարձրացնեն, կղզիներու, որոնք իրականին մէջ քնացող կէտեր են, եւ օձերով պահպանուած ադամանդներով լեցուն ձորերու: Փոթորիկներու, կախարդական արարածներու եւ անհնար վտանգներու Սինպատ կը յաղթէ խելքով եւ քաջութեամբ: Անժամանակավրէպ պատմութիւն մը արկածի, դիմադրողութեան եւ համարձակ ոգիի մասին, որ միշտ կը փնտռտէ անծանօթն ու անկարելին:

Կարդալ

Դասական «Ճամբորդութիւն Դէպի Արեւմուտք» պատմութենէն կու գայ «Կապիկ Թագաւոր»ը, որ կախարդական քարէ ծնած է եւ գերբնական ուժերով օժտուած: Խաղաղ եւ հզօր Կապիկը կ՚ընկերանայ վարդապետ Սուանզանկին՝ վտանգաւոր ճամբորդութեան մը՝ արժէքաւոր ձեռագիրներ ձեռք ձգելու համար, պայքարելով դեւերու դէմ ու խաղի բերելով հրէշներ՝ իր կախարդական կարողութիւններով: Բայց արկածներու տակ աւելի խորունկ պատմութիւն մը կը թաքնուի՝ հպարտութեան ի վերջոյ խոնարհումին, հաւատարմութիւն շահելուն եւ խաբեբան հերոսի վերածուելուն մասին: Շատ ընթերցուած չինական դասական գործ մը քաջութեան, ընկերութեան եւ ապստամբութենէ փրկութեան հասնելու մասին:

Կարդալ

Ք. Ս. Լուիսի գլուխ գործոց «Նարնիայի Քրոնիկները» երեւակայական շարքը սերունդներ գերած է՝ ամբողջ աշխարհի տարածքին։ Հայերէնի հաւատարիմ թարգմանութեամբ եւ գրաւիչ պատմողականութեամբ եօթը գիրքերէ բաղկացած այս ժողովածուն հասանելի է մեր գրադարանին միջոցաւ: Այս գործը կը ներկայացնէ քաջութեան, բարեկամութեան եւ հոգեւոր աճումի նիւթեր, միաժամանակ ամրապնդելով հայերէնը: Շարքին հրամցուցած ե՛ւ զուարճանքը, ե՛ւ բարոյական կողմերը զայն կը դարձնեն ընտանեկան ընթերցանութեան եւ կրթական նպատակով օգտագործելու համար՝ իտէալական:

Ընդհանուր տեղեկութիւն

Տարիքային խումբ՝ 8+

Ժանր՝ Գեղարուեստական գրականութիւն

Երեւակայութիւն եւ կախարդանք (JUV037000)

Գործողութիւն եւ արկածներ (JUV001000)

Գործ՝ Ք. Ս. Լուիսի դասական «Նարնիայի Քրոնիկներ» շարքը

Լեզու՝ Հայերէն (թարգմանութիւնը՝ Նանոր Միքայէլեանի եւ Քրիսթիան Պատիկեանի)

Կառուցուածքային տուեալներ՝ Գիրքը բաղկացած է եօթը հատորներէ (իւրաքանչիւր գիրք մօտաւորապէս 33,000 բառ)

Կրթական բնութագիր

Ք. Ս. Լուիսի «Նարնիայի քրոնիկները» եզակի աղբիւր է՝ բարեմիտ դատողութիւններու, բնաւորութեան ձեւաւորման եւ բարոյական որոշումներու կայացման զարգացման համար. ներգրաւող պատմողական ոճով մը, որ աւելի քան 75 տարի է կը ձեւաւորէ մատղաշ սերունդի աշխարհայեացքը։ Նիւթին ընդմէջէն երեխաները կ՚ուսումնասիրեն անժամանցելի նիւթեր՝ բարիի ու չարի պայքար, քաջութիւն, ազատարարութիւն եւ անձնազոհ սէր: Սովորական երեխաներու ճամբորդութիւններուն միջոցին, ինչպէս օրինակ՝ Փիւենսիները, ընթերցող երեխաները կ՚ըմբռնեն որ սկզբունքային ըլլալը բացառիկ յաջողութիւններու կը հասցնէ: Անոնց մօտ կը զարգանայ քննադատական մտածողութիւն հաւատարմութեան մասին, փորձութեան եւ բարեշնորհութեան մասին. միջոցին իրենց մօտ կը զարգանայ այլաբանական պատմություններու գրական ճաշակ։

Արեւմտահայերէնի թարգմանութիւնը սերունդին բնական կերպով կը ծանօթացնէ եւ կը զօրացնէ գեղեցիկ բառապաշար մը՝ մղելով անոնց տիրապետել անոր եւ աւելի բարդ լեզուական կառուցուածքներու ձգտիլ, գրաւիչ արկածախնդրութիւններուն հետեւելուն զուգահեռ։ Կարեւոր է յիշել, որ այս թարգմանութեան մատչելի արեւմտահայերէնը կը ներառէ ժամանակակից երեխաներու խօսքին խաղային ոճը, հռետորաբանութիւնը՝ միաժամանակ պահպանելով Ք. Ս. Լուիսի բնագրին խորութիւնն ու գեղեցկութիւնը։ Անով ան կը դառնայ իտէալական ընտրութիւն դասարանային ընթերցանութեան համար։

Հիմնական կրթական արժէքներ

1. Քաջութիւն
   Հերոսները կը բախին վտանգներու եւ կ՚ապացուցեն, որ քաջութիւն կը նշանակէ ճիշդ գործել նոյնիսկ՝ վախի պարագային։

2. Ներողամտութիւն եւ փրկութիւն
   Էտմունտը եւ Եուսթասը ցոյց կու տան, որ սխալները կրնան դասեր դառնալ խոնարհութեան եւ փոփոխութեան շնորհիւ։

3. Ուղղամտութիւն
   Պատմութիւնները կը շեշտեն պարկեշտութիւնն ու խոստումը յարգելը՝ բացայայտելով դաւաճանութեան հետեւանքները։

4. Հայերէնի զարգացում
   Հարուստ բառապաշարը եւ ժամանակակից արտայայտութիւնները կ՚ամրապնդեն արեւմտահայերէնի տիրապետումը՝ կապող պատմութեան ընթերցման միջոցին։

5. Քննադատական մտածողութիւն
   Երբ հերոսները կ՚արժեւորեն առաջնորդները, միջոցին ընթերցողները կը վարժուին զանազանել ճշմարտութիւնը խաբէութենէն։

6. Ընկերութիւն եւ հաւատարմութիւն
   Հերոսներուն միջեւ եղած ամուր կապերը ցոյց կու տան դժուար պահերուն ընկերներու կողքին կենալու արժէքը։

Հասանելի է տպագիր տարբերակով

Եօթ հատորներէ բաղկացած ամբողջ շարքը արեւմտահայէրենով (փափուկ կազմ) հասանելի է նաեւ Cascade Press հրատարակչութեան մօտ։

Աւելի քան 100 միլիոն վաճառուած օրինակներով եւ 47 լեզուներով տարածուած՝ «Նարնիայի Քրոնիկները» կը համարուին մանկական գրականութեան ամենասիրուած ստեղծագործութիւններէն մէկը։ Vlume-ի դպրոցական գրականութեան ցանկին մէջ այս շարքը կը համարուի ամենապահանջուածներէն մէկը՝ ապացուցելով իր մշտական գրաւչութիւնը հայ ընթերցողներու շրջանակին մէջ։

View Print Edition

Inside the Series

Նարնիա... երկիր մը, ուր յաւիտենական ձմեռ է... երկիր մը, որ կը սպասէ իր ազատագրութեան։ Չորս արկածախնդիր քոյրեր ու եղբայրներ՝ Փիթըր, Սուզըն, Էտմունտ եւ Լուսի Փեւենսիներ, հանդերձարանի մը դուռէն ներս մտնեով կը հասնին Նարնիա սառած երկիրը, ուր ճերմակ վհուկին իշխանութեան տակ՝ յաւիտենական ձմեռ կը տիրէ։ Երբ ամէն յոյս կորսուած է, հզօր առիւծին՝ Ասլանին վերադարձը, մեծ փոփոխութիւն կ՚ազդարարէ, ինչպէս նաեւ... մեծ զոհողութիւն։ Ճամբորդութիւն՝ դէպի հանդերձարանէն անդին գտնուող երկիր մը։ «Առիւծը, Վհուկը եւ Հանդերձարանը» Ք. Ս. Լուիսի դասական հեքիաթաշարքին առաջին գիրքն է, որ 1950-ի առաջին հրատարակութենէն ի վեր կրցած է գրաւել ամէն տարիքի ընթերցողները։

Read

Նարնիա… ուր կենդանիները կը խօսին... ուր ծառերը կը քալեն, ուր շուտով պատերազմ պիտի սկսի։ Փեւենսիները կը վերադառնան Նարնիա օգնելու իշխանի մը, որ զրկուած է գահի իր արդար իրաւունքէն. իշխան մը, որ հակառակ յուսալքուած ըլլալուն, բանակ կը հաւաքէ ու կը փորձէ երկիրը ազատել իր կեղծ թագաւորէն։ Վերջաւորութեան, երկու տղամարդոց մէջ պատուոյ պատերազմ կ՚ընթանայ, որ պիտի վճռէ ամբողջ աշխարհի ճակատագիրը։ Պատերազմ մը պիտի սկսի Ք. Ս. Լուիսի դասական հեքիաթաշարքին երկրորդ՝ «Քասպիան Իշխանը» գիրքին մէջ, որ 1951-ի առաջին հրատարակութենէն ի վեր հմայած է իր ընթերցողները։

Read

Նարնիա… ուր վիշապ մը կ՚արթննայ... ուր աստղեր կը քալեն երկրի վրայ... ուր հնարաւոր է ամէն բան։ Թագաւոր մը քանի մը անսպասելի ընկերակիցներով ճամբորդութեան մը կը ձեռնարկէ, որ զիրենք պիտի տանի բոլոր յայտնի երկրամասերէն անդին։ Երբ աւելի ու աւելի կը հեռանան քարտէսագրուած ծովերէն, կը հասկնան, որ իրենց որոնումը շատ աւելին է, քան կ՚երեւակայեն եւ թէ աշխարհին ծայրը պարզապէս սկիզբ է։ «Արշալոյսի Տիրակալին ճամբորդութիւնը» Ք. Ս. Լուիսի դասական հեքիաթաշարքին երրորդ գիրքն է, որ 1952- ի առաջին հրատարակութենէն ի վեր կրցած է առինքնել բոլոր տարիքի ընթերցողները երեւակայական ու կախարդական այնպիսի երկրամասերով, որոնց գոյութեան մասին աւելի քան վաթսուն տարի չէին իսկ երազած։

Read

Նարնիա… ուր հսկաները կը կործանեն… ուր չարը անէծք կը հիւսէ եւ ուր կ՚իշխէ կախարդանքը։ Անիմանալի վտանգներու եւ մութ ու խորունկ քարանձաւներու մէջէն, խումբ մը ազնիւ ընկերներ կը ղրկուին փրկելու գերի ինկած իշխանը։ Բայց անոնց առաքելութիւնը դէպի ընդյատակ զիրենք կը կանգնեցնէ չարիքին դէմ-յանդիման, որ շատ աւելի գեղեցիկ ու շատ աւելի մահացու էր, քան երբեւէ կրնային ակնկալել։ Ք. Ս. Լուիս անգամ մը եւս կը դիւթէ իր ընթերցողը իր «Արծաթէ Աթոռ»՝ դասական հեքիաթաշարքի չորրորդ գիրքով, որ իր անմոռանալի հերոսներով,1953-ի առաջին հրատարակութենէն ի վեր, բոլոր տարիքի ընթերցողները կը կանչէ դէպի այս կախարդական երկիրը։

Read

Նարնիա… ուր ձիերը կը խօսին… ուր դաւաճանութիւն կը նիւթուի… ուր կը սպասէ ճակատագիրը։ Բուռն ճամբորդութեան մը ընթացքին, երկու փախստականներ կը հանդիպին ու կը միանան։ Թէեւ անոնք միայն իրենց թշուառ կեանքէն կ՚ուզէին փախիլ, սակայն շուտով իրենք զիրենք կը գտնեն սարսափելի պատերազմի մը մէջ։ Պատերազմ մը, որ պիտի վճռէր թէ՛ իրենց, թէ՛ նոյն ինքն Նարնիայի ճակատագիրը։ «Ձին ու իր Տղան» Ք. Ս. Լուիսի դասական հեքիաթաշարքի հինգերորդ գիրքն է, որ իր կախարդական վայրերով ու անմոռանալի կերպարներով, 1954-ի առաջին հրատարակութենէն ի վեր կրցած է հրապուրել բոլոր տարիքի ընթերցողները։

Read

Նարնիա… յաւերժական ձմրան մէջ սառած երկիր, երկիր մը որ կը սպասէ իր ազատագրման։ Կեանք մը փրկելու իրենց փորձին մէջ երկու ընկեր կը նետուին ուրիշ աշխարհ մը, ուր չար աճպարարը կը փորձէ զիրենք հպատակեցնել։ Բայց յետոյ, Առիւծ Ասլանին երգը կու գայ շաղախուելու նոր երկրի մը հողին, այն երկիրը, որ պիտի ճանչցուի Նարնիա անունով։ Իսկ Նարնիայի մէջ հնարաւոր է ամէն բան։ Այս գիրքին մէջ, ականատես պիտի ըլլաք կախարդական երկրի մը ստեղծումին: Սա Ք. Ս. Լուիսի դասական հեքիաթաշարքի վեցերոդ գիրքն է, որ 1955-էն ի վեր կրցած է գրաւել ամէն տարիքի ընթերցողները։

Read

Նարնիա… ուր սուտը վախ կ՚առաջացնէ, ուր հաւատարմութիւնը փորձութեան կ՚ենթարկուի։ Ուր յոյսի նշոյլ կարծես չկայ։ Նարնիայի վերջին օրերուն, երկիրը կը դիմագրաւէ իր ամենադժուար մարտահրաւէրը, ու դէմ յանդիման կը յայտնուի ներքին թշնամիին հետ։ Սուտերն ու դաւաճանութիւնը արմատներ նետած են։ Միայն թագաւորն ու անոր հաւատարիմ հետեւորդներուն պզտիկ խումբը կը յաջողին խափանել իրենց համար թանկագին երեւոյթներու կործանումը եւ ասիկա, Նարնիայի Քրոնիկներուն փառահեղ աւարտն է։ Ականատես եղէք բոլոր պատերազմներու մեծագոյնին. «Վերջին Մարտը»՝ Ք. Ս. Լուիսի դասական հեքիաթաշարքին եօթներորդ եւ վերջին գիրքը:

Read

Մեր գրադարանը այժմ կը հրամցնէ «Գանձերու Կղզին» ֆիլմաշարի հայերէնի թարգմանութիւնը: Դասական գլուխ գործոց մը, որ վերստեղծուած է հայերէնով եւ մասնագիտական խնամքով:

«Գանձերու Կղզին» միշտ եղած է արկածախնդրական գրականութեան կեդրոնը, իսկ այս շարքը կ՚աւելցնէ տեսողական ըլլալու առաւելութիւնը, որը պատմութիւնը հայախօս լսարանին կը տրամադրէ։

Հաւատարիմ թարգմանութեան եւ աշխոյժ երկխօսութեան միջոցով ծովուն բացերը, անոր նաւերը, քաջութիւնը եւ ճակատագիրը, առաջին անգամ կեանք կ՚առնեն հայերէնով: Յարմար գործ է ինչպէս ընտանեկան դիտումի, այդպէս ալ դասարանային քննարկումներու համար։

Ընդհանուր տեղեկութիւն

Տարիքային խումբ՝ 8+ տարեկան

Ժանր՝ Գեղարուեստական

Դասական (վերամշակում) (JUV008060)

Մարտական, արկածախնդրական (JUV001000)

Ձեւաչափ՝ 26 բաժին (իւրաքանչիւրը 22 վայրկեան)

Լեզու՝ Հայերէն (արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն)

Հիմնուած՝ Ռոբերթ Լուիս Սթիվենսընի «Գանձերու կղզին» դասական վէպին վրայ:

Ծանօթանալ Շարքին

Կրթական բնութագիր

Շարքը պատմելու ներգրաւող եղանակով կը զարգացնէ բարոյական դատողութիւնը, բնաւորութեան վերլուծութիւնը եւ զգացական իմաստութիւնը։

Պատանի դիտողները կը վարժուին բարոյական բարդ իրավիճակներու մէջ արագ գտնել ճիշդ ուղին, կ՚ըմբռնեն, որ մարդիկ միաժամանակ կրնան ըլլալ թէ՛ հիանալի, թէ՛ անհանգստացնող, եւ կ՚անդրադառնան, թէ ինչպէ՞ս մեր ըրած ընտրութիւնները կրնան ճակատագիր որոշել։

Ճիմ Հոքինզին ճամբուն ընդմէջէն՝ անմեղութենէն մինչեւ հասունացումը, երեխաները կը բացայայտեն քաջութեան դերը՝ վտանգի պահուն, հաւատարմութեան արժէքը` դաւաճանութեան դիմաց, ինչպէս նաեւ շահախնդրութեան ու ազնուութեան բացարձակ տարբերութիւնը։ Հարուստ պատմութիւնը կ՚ամրապնդէ քննադատական ​​մտածողութիւնը՝ միաժամանակ դասական գրականութիւնը սերունդին մատչելի դարձնելով ու գրաւիչ. ստեղծելով իրենց մօտ հիմք մը զայն գնահատելու եւ բարոյական ընտրութիւններու մէջ կողմնորոշուելու համար։ Այս հիմքը շատ ամուր է եւ սահմանները պաստառէն անդին են։

Հայերէն կրկնախօսութեան մէջ ներգրաւուած են 15 մասնագէտ դերասաններ՝ արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն լեզուաճիւղերով. հոս ամէն կերպար կը խօսի հայերէնի ի՛ր ճիւղով։ Այս իւրայատուկ մօտեցումը կը ստեղծէ լեզուական բնական միջավայր մը, ուր երեխաները ապրելով կը ծանօթանան հայերէնի երկու ճիւղերուն։ Հետաքրքրական պատմութեան հետեւելու ընթացքին, անոնք հանգիստ կը զգան հայերէնի բազմազանութեան մէջ, միաժամանակ եւ բնականօրէն ուսումնասիրած կ՚ըլլան նաեւ անոնց յատկութիւնները։

Այս շարքը կը զարգացնէ՝

1. Գրական ճաշակը
   Կը ծանօթանան գլուխ գործոցի մը, որ դարերով ու տարբեր մշակոյթներու մէջ ներշնչած է արկածախնդրական պատմութիւններ։

2. Արկածախնդրութիւն եւ աշխարհագրութիւն
   Կը ծանօթանան XVIII դարու ծովագնացութեան, նաւարկութեան, գանձերու քարտէսներու եւ ծովահէնութեան «ոսկեդար»ուն։

3. Բարբառային հնչողութիւն
   Տասնվեց դերասաններու՝ արեւելահայ եւ արեւմտահայ խօսքը կը ստեղծէ բնական միջավայր մը, ուր կը լսուին միաժամանակ հայերէնի երկու ձեւերն ալ։

4. Քաջութիւն եւ ինքնուրունութիւն
   Պատանի Ճիմը ամչկոտ երեխայութենէն կը դառնայ վտանգներ դիմագրաւող քաջ ճամբորդ մը։

5. Կերպարներու խորութիւն
   Դիտողը կը ծանօթանայ բարոյապէս բարդ կերպարներու, որոնք միաժամանակ ունին ե՛ւ հիացմունքի արժանի, ե՛ւ անհանգստացնող յատկանիշներ։

Ծանօթանալ Շարքին

Դերակատարներն ու ստեղծագործական խումբը

«Գանձերու Կղզին» ֆիլմաշարի հայերէն թարգմանութիւնը մէջտեղ եկաւ ինքնամոռաց խումբի մը շնորհիւ, որոնք ոչ միայն գրութիւնը թարգմանեցին, այլեւ տուին շունչ, կեանք եւ ձայն։

Ձայներ

Ամիրան Գալստյան, Անի Թորանեան, Արա Թորանեան, Արաքսյա Մելիքյան, Արման Նավասարդյան, Գառնիկ Սեյրանյան, Գոհար Սարգսյան, Գրիգոր Բաղդասարյան, Զարեհ Փայասլեան, Հայկ Սարգսյան, Յակոբ Թովմասեան, Պերճ Ճելլատեան, Ռուդիկ Մարտիրոսյան, Սամվել Դանիելյան

Արտադրութեան Խումբ

Պերճուհի Աւետեան, Յակոբ Թովմասեան, Գառնիկ Սեյրանյան, Լոռի Տեմիր

Թարգմանութիւն ու Բեմագրութիւն

Աստղիկ Ադաբեկյան, Նանոր Միքայէլեան, Մարի Կիւլիւմեան, Շողեր Մարկոսեան, Պերճուհի Աւետեան, Գառնիկ Սեյրանյան,

Երգի Խօսքեր եւ Երաժշտութիւն

Նանոր Միքայէլեան, Կարօ Քէքլիքեան, Երվանդ Մարկարյան, Յակոբ Օրտաքեան

Այս աշխատանքը հնարաւոր դարձաւ շնորհիւ Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան:

Ծանօթանալ Շարքին

«Խաղ ու Բնագիտութիւն» շարքով երեխաները հետաքրքրական ճամբորդութեան մը մէջ են դէպի գիտութեան աշխարհը: Խաղերու, փորձերու եւ գործնական վարժութիւններու ընդմէջէն անոնք կը բացայայտեն բնագիտութեան եւ բնութեան հրաշալիութիւնը: Այս գիրքերը ոչ միայն բնագիտութիւն կը փոխանցեն, այլեւ կը ներշնչեն որ սիրեն զայն՝ տեսնելէ ետք թէ՝ ինչպէ՞ս գիտութիւնը կը կապուի առօրեայ կեանքին. այսպիսով իրենց մէջ կը փայլատակէ հետաքրքրութիւնն ու ստեղծագործական կարողութիւնը:

Հիմնական Տեղեկութիւններ

Տարիքային Խումբ: 9+ years

Ժանր:

• Ոչ գեղարուեստական

• Բնագիտութիւն (JNF051140)

• Խաղեր եւ գործնական վարժութիւններ (JNF021000)

Կառուծուածքային Տուեալներ:

• Էջերու միջին թիւը՝ 16

• Էջի վրայ բառերու միջին թիւը՝ 30

Կրթական Բնութագիր

Շարքը կը զարգացնէ գիտական հետաքրքրութիւնը, զննելու եւ խնդիրները ստեղծագործօրէն լուծելու կարողութիւնը՝ փորձառական ուսուցման միջոցաւ: Երեխաները կը վարժուին իմաստալից հարցումներ ուղղել, փորձել եւ պատասխաններ գտնել: Գործակցութիւնը կը զօրացնէ անոնց մօտ քննադատական մտածողութիւնը՝ միաժամանակ գիտական, արուեստագիտական, երկրաչափական եւ ուսողական (STEM) նիւթերը մատչելի եւ հաճելի կը դարձնէ, կը կառուցէ միշտ հմտանալու ամուր հիմք:

1. Գիտական ​​մտածողութիւն
   Նկատել, հարցեր տալ, փորձարկել եւ փաստերէ ելլելով եզրակացութիւններ ընել։

2. Հետաքրքրասիրութիւն եւ յայտնագործութիւն
   Զարգացնել բնութեան հանդէպ հետաքրքրութիւնը եւ մղել ուսումնասիրելու ֆիզիքական երեւոյթները:

3. Ստեղծագործօրէն խնդիրներ լուծել
   Կիրարկել գիտութիւնը՝ նորարարական լուծումներ գտնելու համար։

4. Համագործակցային սերտողութիւն
   Խումբով աշխատիլ, գաղափարներ փոխանակել, ընկերներէն սորվիլ։

5. Իրական աշխարհի կապեր
   Բացայայտել, թէ ինչպէ՞ս բնագիտութիւնը կը գործէ առօրեային մէջ՝ ինկող առարկաներէն մինչեւ տարածուող ձայները։

Շարքի Գիրքերը

Պատրա՞ստ ես քու սենեակդ վերածելու գիտական հրաշքներու տեղի մը: Երբ դուն բանաս մեր «Թռչող Թուղթեր» գիրքը, պիտի յայտնաբերես թէ ինչպէ՛ս պարզ թուղթ մը կրնայ դառնալ սերտուած օդանաւ՝ օրէնքներ գործադրելով: Պիտի դառնաս շինարար՝ ծալելով եւ ստեղծելով, պիտի հասկնաս օդի ուժերը եւ թռիչքի գաղտնիքները, պիտի փորձես տարբեր ձեւեր մրցակցելու ընկերներուդ հետ: Այս գիրքը միայն ընթերցելու համար չէ՝ գործելու համար է:

Կարդալ

Օղակը մէջքին շարժելով ուրախացող մանուկը կամ պատանին արդեօ՞ք մտքէն կ՚անցընէ, թէ գիտութիւնը ի՛նչ դեր ունի հոն: Օղակը իյնալու պահը հեռացնելու ճիգերը զինք այնքան կը լարեն, որ հազիւ այդ վայրկեանը կրնայ ապրիլ: Բայց իրականութիւնը անկէ շատ աւելին է: Տեսնենք այս գրքին էջերուն մէջ: Օղակը կամ հուլահուբը...

Կարդալ

Հեծանիւ չսիրող մանուկ կամ պատանի կա՞յ: Այդ հաճոյքին քննական աչքով, գիտական մօտեցումով նայիլը տարբեր կապ պիտի ստեղծէ հեծանուորդին եւ իր հեծիկին միջեւ: Բարի Վայելում:

Կարդալ

Մէկ հոլ՝ հին ու նոր աշխարհներ կամրջող։ Հոլը գետինը դարձնելու ատեն ո՞վ գիտէր թէ՝ այդ փոքրիկ հաճոյքը հազարամեակներու խորէն իր ձեռքը կու գայ: Մէկ գիրք՝ խաղը գիտութեան վերածելու համար։

Կարդալ

Ո՞վ կ՚ըսէր որ սիրուն, գունաւոր կամ փայտեայ, կամ քարէ գնդիկները անգամ բնագիտական օրէնքներ կը պարունակեն իրենց տարբեր վիճակներուն մէջ: «Խաղ ու Բնագիտութիւն» շարքի իւրաքանչիւր գիրք զարմանք պատճառելով երեխային՝ իր ամէն քայլին մէջ մտածող էակ կը դարձնէ: «Գլորուող Գնդիկներ»ն են հոս զինք հմայողը:

Կարդալ

Սիրելի՛ մանկավարժներ եւ գործընկերներ,

Այս տարի երբ Vlume-ը թեւակոխեց իր երկրորդ տասնամեակը, ուզեցինք ձեզի հետ կիսել մեր մտածումներն ու զգացումները։ Մինչ տասնամեակը կ՚ենթադրէ որոշ չափի հասունութիւն եւ նոր նուաճումներու դանդաղեցում, մենք իրականութեան մէջ նոր կը զգանք հնարաւորութիւնները իրական ու մշտական դրոշմ դնելու այս ծիրէն ներս:

Այս տարիներու ընթացքին մենք ստեղծած ենք հայ գրականութեան մեծագոյն թուային գրադարանը՝ հարուստ ձայնագիրքերով, թուայնացած գիրքերով ու շարժապատկերային բովանդակութիւններով: Մեր նախնական ուշադրութեան կեդրոնը եղած է դասական գրականութեան պահպանումն ու վերահրատարակութիւնը՝ ժամանակակից պատկերազարդումով եւ թուային ձեւաչափով` գրաւելու ընթերցողները: Ապա աշխատակցած ենք թարգմանիչներու, նոր հեղինակներու, այլ հրատարակիչներու հետ՝ տրամադրելու նորն ու այժմէականը, ընթացքին նաեւ ստեղծելով մնայուն արժեշղթայի տարբերակ մը՝ հրատարակելու ու վարձատրուելու գրականութեան ասպարէզին մէջ: Vlume-ի հարթակը անդադրում ինքնակատարելագործման մէջ է՝ ընթերցողներուն հասնելու համար բջիջային եւ համացանցային գործիքներու միջոցով, սպասարկելով տասնեակ հազարաւոր ընթերցողներու հոն, ուր որ են։ Մեր աշխատանքը շեշտը դրած է նաեւ ձեր՝ կրթական գործընկերներու համագործակցութեան վրայ, յատկապէս անոնց, որոնք մեր հարթակը ներգրաւած են դասարաններէն եւ հաստատութիւններէն ներս: Ձեր գործի ընթացքին կարիքներն ու պատկերացումները անմիջականօրէն ձեւաւորած են մեր առաջնահերթութիւնները, գործնականութիւնը եւ մեր մշակած բովանդակութիւնը։

Մտահոգութիւնը

Մեր համատեղ ջանքերուն ընթացքին միշտ ձեր մտահոգութիւնը յստակ եւ հրամայական եղած է մեզի համար, յատկապէս թէ մենք մեծ տոկոսով կորսնցուցած ենք մատղաշ ընթերցողը: Հսկայ բաց մը, որ տասնամեակներէ ի վեր արդէն գոյութիւն ունի նոր սերունդին հետաքրքրութեան եւ հայ գրականութեան հրամցուցածին միջեւ, որ սրընթացօրէն կը խորանայ եւ կը դառնայ ճնշող իրականութիւն: Կար ժամանակ, երբ դասականները առանձին օգնած էին մեզի պահպանելու մեր ժառանգութիւնը եւ ոգեշնչած ընթերցողներու ընտրանի մը: Թարգմանութիւններ եւ նոր հեղինակներ նոր շունչ տուած են գրական հարստութեան, սակայն ափսոս որ այդ ջանքերը բաւարար չեն եղած ապահովելու տեսականիութիւնն ու քանակը, զոր պիտի գրաւէր ու յափշտակուած պահէր մանուկ եւ պատանի սերունդի անսահման հետաքրքրութիւնը: Հրամայական անհրաժեշտութիւն է ունենալ գիրքեր, որոնք հայերէնով ընթերցումը պարտաւորութեան վիճակէն դուրս կը հանեն, կը դարձնեն բնականօրէն ներսէն բխող յայտնագործութիւն, հետաքրքրութիւն՝ անխտիր բոլորին համար:

Նոր Ծրագիրը

Ուրախ ենք յայտնելու, որ ուղղակիօրէն լծուած ենք այս մարտահրաւէրին մեր լուծումները բերելու: Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութեան աջակցութեամբ երեք տարուայ նախաձեռնութեան մը սկզբին ենք. կը ստեղծենք հարիւրաւոր մանկապատանեկան գիրքեր, որոնցմէ քանի մը տասնեակ արդէն հասանելի են:

VLUME-ի Մանկական Գրականութիւն

Այստեղ կցուած կը գտնէք գրացուցակ մը, որ կՙընդգրկէ առաջին հունձքը՝ գիտական, մարզական, աշխարհագրական եւ գեղարուեստական գրականութեան: Հոն մտածուած կերպով կը ներառնուին մարդկային ու հայկական արժէքներ:

Տեսնել Գրացուցակը

Այս իւրայատուկ գործերը ուշադիր կերպով մշակուած են՝ նկատի առնելով տարիքի համապատասխան նիւթեր, բառամթերք եւ նկարազարդում, որպէսզի միաժամանակ ընթերցողը ե՛ւ գրաւէ, ե՛ւ զարգացնէ: Մեր նպատակը հրատարակչական «մեքենայի» հեռանկարային նախագիծ մը յառաջացնելն է, որուն հիմամբ կ’ընդլայնենք ստեղծագործողներու հետ աշխատանքի ծաւալն ու երանգները, թոյլ տալով նորարարութիւն ընդգրկելու մեր արդէն իսկ փորձուած խմբագրական աշխատելաձեւին:

Մենք խորապէս շնորհակալ ենք այն ​​ուսուցիչներուն, որոնք միացած են մեր հրատարակչական ջանքերուն, ու անդուլ-անդադար եռանդ կը ներդնեն այս գործին մէջ: Մարտ ամսու մեր նախաձեռնութեան սկսելէն ի վեր ամէն շաբաթ նոր վերնագրով գիրք մը կը հրատարակենք եւ կ՚աշխատինք աւելիով մշակել մեր հիմնած այս գործելաոճը։

Միացէք Մեզի

Այսու մենք ձեզ կը հրաւիրենք ուսումնասիրելու գրացուցակը, մասնաւորապէս անոր կրթական բաժինը, եւ բաժնեկցիլ այս գիրքերը ձեր ուսուցիչներուն, ուսանողներուն եւ երեխաներուն հետ: Եթէ ձեր կազմակերպութիւնը տակաւին մեր հիմնարկութեան ծրագրին մաս չի կազմեր, մենք ուրախութեամբ հասանելիութիւն պիտի տրամադրենք մեր աճող գրադարանին: Իրականութեան մէջ, այս ջանքերը յաջողութեան կը հասնին միայն եթէ հաստատուի, որ այդ կարեւոր է ձեզի համար: Ձեր ներգրաւուածութեամբ եւ աջակցութեամբ մենք կրնանք յաջորդ սերունդին ըմբռնել տալ, որ հայերէն գիրքերը, պատմութիւնները պարզապէս ժառանգութիւն չեն. այլ անոնք կը շնչեն իրենցմով ու կը ստեղծուին իրենց համար եւ անսակարկ կը պատկանին իրենց՝ բացայայտելու համար խայտաբղէտ բովանդակութիւնները:

Ամբողջացուցէք հակիրճ դիմումնագիրը, սկսելու համար համագործակցութիւնը ձեր դպրոցին եւ ՎԼՈՒՄին միջեւ:

Դիմել →

ՎԼՈՒՄ-ը հայկական ամենամեծ թուային գրադարանն է, որ կը հայթայթէ ել-գիրքեր, ձայնային գիրքեր եւ շարժանկարային շարքեր: Այս հարթակը տասնամեակը բոլորած է արդէն ծառայելով անկախ ընթերցողներու եւ կրթական հաստատութիւններու —ներառեալ դպրոցներ եւ գրադարաններ: ՎԼՈՒՄ-ի ընդմէջէն կրնաք ուսումնասիրել դասական եւ ժամանակակից գրականութեան թուայնացած մեծ թիւով գիրքեր եւ ունկնդրել ձայնային հազարաւոր ժամերու արձանագրեալ գրականութիւն, հայերէնի զոյգ լեզուաճիւղերով՝ արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն:

ՎԼՈՒՄԻԿի մասին

ՎԼՈՒՄԻԿը մեր հարթակն է, որ կարելութիւն կու տայ բաժնեկցիլ կրթական ուղին ոգեշնչող պատմութիւններ, թէ ինչպէս հայ գրականութիւնը կը կենդանացնէ դասարանները եւ կը կապէ աշխարհի տարբեր երկիրներու ուսանողները։ Հոս մենք բոլորիս համար կը տեղաւորենք աշխարհի տարածքին ուսուցիչներուն եւ աշակերտներուն տարած աշխատանքէն բաժիններ, որոնք իրենց ուսանողներու խումբերուն հետ կենդանութիւն կու տան հայ գիրքերուն։

Պարբերաբար տեղեկութիւններ պիտի ստանաք հետեւեալներու մասին.

• Նոր գիրքերու յայտարարութիւններ եւ ընթերցանութեան նոր ցանկեր,

• ՎԼՈՒՄԻԿ կայքէջը օգտագործելու մասին դպրոցներէ եւ մանկավարժներէ ակնարկներ,

• Թուային եւ ձայնային գիրքերով ուսուցանելու ձեւեր,

• Հարթակին թարմացումները եւ կրթական նոր հնարաւորութիւններ,

• Ընթերցումը ձեր աշակերտներուն մօտ սովորոյթի վերածելու խորհուրդներ,

• Աշխարհի հայ մանկավարժներուն հետ գաղափարակցելու հնարաւորութիւններ:

ՎԼՈՒՄ <> Ձեր դպրոցը

Կը ցանկա՞ք ՎԼՈՒՄը ձեր դպրոցէն ներս մտցնել: Սիրով օգտակար կ՚ըլլանք:

Գործակցող դպրոցներուն յատուկ մուտք կը տրամադրենք, ինչպէս նաեւ մանկավարժին վահանակը, ընթերցումի ցանկերու կանուխ մուտք, կրթական յատուկ հնարաւորութիւններ եւ ընթերցումի վերլուծումներու պատկեր:

Ամբողջացուցէք հակիրճ դիմումնագիրը, սկսելու համար համագործակցութիւնը ձեր դպրոցին եւ ՎԼՈՒՄին միջեւ:

Դիմել →